Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản – Chia sẻ từ chuyên gia về dạ dày

Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản – Chia sẻ từ chuyên gia về dạ dày

NỘI DUNG

Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản – Chia sẻ từ chuyên gia về dạ dày

Trong những năm gần đây, tỷ lệ các bệnh về đường tiêu hóa mắc phải ngày càng tăng cao, đặc biệt phải kể đến hội chứng trào ngược dạ dày thực quản. Trên thế giới, con số người mắc hội chứng này lên đến 10 – 20%.

Bệnh không những làm giảm chất lượng cuộc sống, giảm vị giác, mệt mỏi khó chịu trong người, suy giảm thể trạng mà còn gây đau đớn cho người bị bệnh. Do đó, việc phát hiện bệnh sớm và tìm ra phương pháp điều trị là rất cần thiết. Vậy các bác sĩ và chuyên gia nói gì về hội chứng này? Sau đây chúng ta hãy cùng tìm hiểu!

 

1. Tìm hiểu về vị trí, cấu tạo và chức năng của dạ dày, thực quản 

Để hiểu rõ về hội chứng trào ngược dạ dày thực quản, chúng ta cần nắm khái quát về vị trí, cấu tạo và chức năng của dạ dày, thực quản

Thực quản là một ống dài khoảng 25cm, nằm ngay trên dạ dày cấu tạo gồm 4 lớp từ trong ra ngoài: lớp niêm mạc, lớp dưới niêm mạc, lớp cơ và vỏ ngoài. Thực quản có nhiệm vụ là dẫn thức ăn từ hầu xuống dạ dày. Và đặc biệt ở đoạn cuối có cơ thắt thực quản dưới là cơ nối thực quản với dạ dày, khi cơ này bị suy yếu sẽ trở thành một trong những nguyên nhân gây tình trạng trào ngược.

 

hoi-chung-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-2

Vị trí, cấu tạo và chức năng dạ dày thực quản

 

Dạ dày có cấu tạo như một cái túi hình chữ J, là đoạn phình ra to nhất ống tiêu hóa, nằm trong ổ bụng ở vùng thượng vị trái, ngay dưới cơ hoành và sau xương sườn. Với dung tích lớn chứa được khoảng 2-2.5 lít nước, dạ dày đóng vai trò rất quan trọng vừa là nơi chứa đựng thức ăn, vừa nhào trộn nghiền nát thức ăn với dịch vị. 

Cấu tạo dạ dày được chia làm 4 phần: tâm vị (nối dạ dày với thực quản), đáy vị, thân vị và hang vị ( gồm cơ thắt môn vị ); về các lớp từ trong ra ngoài dạ dày cũng gồm 4 lớp đó là niêm mạc, hạ niêm mạc, lớp cơ, thanh mạc nhưng ở lớp cơ có thêm cơ chéo so với thực quản tăng hiệu quả co bóp, nhào trộn thức ăn thuận lợi cho việc tiêu hóa.

2. Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản là gì?

Hội chứng là tập hợp các triệu chứng và dấu hiệu bệnh có mối liên quan với nhau thường gắn liền với một bệnh hay rối loạn. 

2.1. Trào ngược dạ dày thực quản là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản là một vấn đề phổ biến gây ra chứng ợ nóng. 

Bác sĩ chia sẻ : thông thường chứng trào ngược dạ dày thực quản có thể xảy ra sau bữa ăn trong thời gian ngắn và không kèm theo các triệu chứng khó chịu.

2.2. Hội chứng trào ngược dạ dày là gì?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là tình trạng các chất chứa trong dạ dày bị trào ngược lên thực quản gây ra ợ nóng, ợ hơi và làm người bệnh cảm thấy đau rát vùng ngực. Đây là một tình trạng nghiêm trọng hơn GER vì đã chuyển sang bệnh lý. GERD có thể gây nguy hiểm nếu nó không được điều trị vì theo thời gian, sự trào ngược của axit dạ dày làm hỏng mô lót thực quản, gây viêm và đau. Ở người bệnh, GERD kéo dài, có thể gây biến chứng dẫn đến ung thư dạ dày và ung thư thực quản.

Ngoài trào ngược dịch acid, hội chứng trào ngược dạ dày thực quản còn kèm theo các triệu chứng như ợ hơi, ợ chua, nôn, buồn nôn,…

3. Nguyên nhân gây nên hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

Hội chứng này có thể do một hoặc một số nguyên nhân sau đây gây nên

3.1. Nguyên nhân trực tiếp gây nên hội chứng trào ngược dạ dày thực quản là do cơ thắt thực quản dưới

GERD xảy ra khi cơ kết nối thực quản với dạ dày không thực hiện được nhiệm vụ của nó. Cơ này được gọi là cơ thắt thực quản dưới. Thông thường, nó mở ra để cho thức ăn đi vào dạ dày, sau đó đóng lại để giữ cho thức ăn và dịch vị có tính axit không bị trào lên thực quản ở trên. Khi cơ vòng giãn ra quá mức, dịch dạ dày bị kích thích trào ngược lên thực quản, đôi khi gây viêm và cảm giác đau rát phía sau xương ức được gọi là chứng ợ nóng.

Cơ thắt thực quản dưới giãn không đúng lúc hoặc không đóng lại như bình thường là do các nguyên nhân sau :

  • Bẩm sinh ở một số người, cơ vòng này không thắt chặt đúng cách (giảm trương lực cơ thắt)
  • Do một rối loạn nào đó làm cho cơ không đóng lại đủ nhanh hoặc vào đúng thời điểm, tạo điều kiện cho các chất trong dạ dày bị trào ngược trở lại.
  • Chấn thương ngực trên: thường là hậu quả của chấn thương liên quan đến thể thao hoặc tai nạn chấn thương, những sự cố này có thể khiến cơ thắt bị mất hình dạng.

3.2. Nguyên nhân do dạ dày 

Sau một bữa ăn no, dạ dày có thể bị quá tải làm cho thức ăn bị ứ đọng trong dạ dày không thể chuyển xuống ruột non. Điều này làm tăng áp lực lên dạ dày đẩy thức ăn và dịch axit quay ngược lại thực quản.

3.3. Một số nguyên nhân khác của hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

 

  • Thừa cân, béo phì

 

hoi-chung-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-3

Béo phì có thể gây nên hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

 

Cân nặng quá mức có thể gây ra biến dạng giải phẫu bình thường.

  • Tuổi tác

Khi con người già đi, hệ cơ có thể mất tính toàn vẹn và ảnh hưởng đến giải phẫu ở vùng thực quản và dạ dày.

  • Hội chứng này cũng có thể xuất hiện trong thai kỳ do sự thay đổi về hormon progesteron và estrogen 
  • Các lựa chọn về chế độ ăn uốnglối sống có thể khiến tình trạng trào ngược axit trở nên tồi tệ hơn nếu bạn đã mắc chứng bệnh này:

Hút thuốc, ăn một số loại thực phẩm và đồ uống, bao gồm socola và đồ ăn béo hoặc chiên, cà phê và rượu, ăn lượng thức ăn lớn trong mỗi bữa và ăn quá muộn vào ban đêm, sử dụng không hợp lý các loại thuốc kháng sinh không chứa steroid (NSAID) như aspirin.

4. Các triệu chứng của hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

Theo Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Đào Văn Long, các biểu hiện kèm theo trào ngược dạ dày thực quản đó là: tiết nước bọt nhiều, tức ngực, miệng có vị đắng, khó nuốt, khàn tiếng hoặc ho…

 

Triệu chứng phổ biến, thường gặp nhất của GERD là ợ nóng. Cảm giác nóng bỏng thường cảm thấy ở ngực ngay sau xương ức. Nó thường kéo dài từ đầu dưới của khung xương sườn đến gốc cổ và có thể kéo dài hàng giờ.

4.1. Các triệu chứng điển hình của GERD

  • Chảy nhiều nước bọt
  • Đau tức ngực, nóng rát vùng thượng vị
  • Buồn nôn và nôn
  • Vị chua hoặc đắng tái diễn trong miệng
  • Khó nuốt
  • Ho, thở khò khè hoặc liên tục phải hắng giọng

4.2. Các triệu chứng không điển hình hoặc ít gặp hơn

  • Khàn giọng, đặc biệt là vào buổi sáng hoặc viêm thanh quản
  • Người bệnh bị hen suyễn hoặc có các triệu chứng giống như hen suyễn
  • Khô, rát hoặc đau họng mãn tính
  • Ho dai dẳng
  • Hôi miệng hoặc có vị chua trong miệng
  • Ăn mòn răng hoặc bệnh hoặc viêm nướu kháng trị liệu
  • Khó chịu ở tai và mũi
  • Khó ngủ

4.3. Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em

Ở trẻ em, trào ngược là hiện tượng sinh lý thường gặp trong năm đầu đời của trẻ; có đến 60-70% trẻ sơ sinh bị nôn trớ trong ít nhất 1 lần bú mỗi 24 giờ ở độ tuổi 3-4 tháng.

GERD có thể khó phát hiện ở trẻ em và trẻ sơ sinh vì chúng không thể mô tả những gì chúng đang cảm thấy. Các triệu chứng của trẻ em có thể không giống triệu chứng của người lớn. Các dấu hiệu và triệu chứng của GERD ở trẻ sơ sinh và trẻ em bao gồm:

Khó chịu trong và sau khi bú, ho, thở khò khè dai dẳng, trẻ biếng ăn chán ăn.

5. Những biến chứng của hội chứng trào ngược dạ dày thực quản 

Trào ngược dạ dày thực quản là căn bệnh thường gặp và có một số triệu chứng giống với bệnh đường hô hấp hay răng miệng, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. 

Theo các chuyên gia và bác sĩ cho biết, những biến chứng từ hội chứng trào ngược dạ dày thực quản có thể là:

5.1. Chít hẹp thực quản

Axit trào ngược có thể làm tổn thương phần dưới của thực quản, hình thành các mô sẹo, làm tăng quá trình viêm, phù nề, thu hẹp đường dẫn thức ăn dẫn đến tình trạng nuốt khó, nuốt vướng

5.2. Viêm loét thực quản

Dịch axit có thể gây bào mòn niêm mạc thực quản hình thành nên các vết loét, vết loét này có thể gây chảy máu, gây đau, khó nuốt

5.3. Xuất huyết dạ dày

Biến chứng xuất huyết dạ dày

 

Biểu hiện của xuất huyết đó là nôn ra máu hay đi ngoài ra phân màu đen … Xuất huyết có thể gây mất máu, cũng là một trong những nguy cơ gây ra ung thư dạ dày.

5.4.Thủng dạ dày

Người bệnh cảm thấy đau nhói ở vùng trên rốn (vùng thượng vị), vùng bụng.Cơn đau có tính chất đột ngột, và đau nhói như bị một vật nhọn đâm vào dạ dày. Mức độ đau không giống nhau khi thay đổi tư thế nằm . Có thể cảm thấy buồn nôn và nôn, tim đập nhanh, hơi thở gấp.Cần được cấp cứu kịp thời tránh nguy hiểm tính mạng.

5.5. Barrett thực quản

Dịch axit dạ dày gây thay đổi cấu trúc lớp niêm mạc, những tổn thương này làm tăng nguy cơ dẫn đến ung thư thực quản. GERD có thể chuyển thành Barrett thực quản, một dạng chuyển sản ruột, có nguy cơ chuyển thành các tế bào loạn sản – tế bào tiền ung thư. Nguy cơ tiến triển từ Barrett thành loạn sản nhưng ước tính khoảng 20% ​​các trường hợp. Do đó, người bệnh nên đi khám định kỳ 1-2 lần/năm để kiểm soát tế bào tiền ung thư, ngăn chặn diễn biến thành ung thư thực quản.

Chúng ta không nên chủ quan bởi những triệu chứng thường gặp của bệnh, khi thấy dấu hiệu bệnh, bạn nên đến gặp bác sĩ để được khám, và điều trị nếu bị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản.

6. Cách điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản bằng thuốc và giảm mức độ các triệu chứng tại nhà.

6.1. Thay đổi lối sống để giảm nhẹ tình trạng của bệnh

Ăn nhiều bữa nhỏ. Một bữa ăn với lượng thức ăn lớn sẽ kéo dài thời gian tiêu hóa và gia tăng áp lực cho dạ dày, khi dạ dày quá tải không thể chứa thêm được thức ăn làm tăng khả năng trào ngược. Vì thế, bạn nên ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì ba bữa lớn.

Thư giãn khi bạn ăn. Căng thẳng sẽ làm tăng sản xuất axit dạ dày – nguyên nhân gây nên trào ngược và viêm loét. Hơn nữa, khi ăn bạn cũng nên nhai chậm và kĩ tạp điều kiện cho thức ăn khi xuống dạ dày được tiêu hóa nhanh hơn.

Thư giãn, tránh stress và căng thẳng kéo dài. Các liệu pháp thư giãn như hít thở sâu, thiền, xoa bóp, thái cực quyền hoặc yoga có thể giúp ngăn ngừa và giảm chứng ợ nóng. Nhưng cần tập thể dục vào thời điểm hợp lý là sáng sớm mới dậy hay chiều tối chưa ăn gì, chờ ít nhất hai giờ sau bữa ăn trước khi tập thể dục.

Giữ tư thế thẳng sau khi ăn. Giữ cơ thể ở tư thế thẳng đứng ít nhất ba giờ sau khi ăn. Trong thời gian này, không cúi xuống cố gắng nâng vật nặng hoặc nằm xuống.

Không nên ăn trong vòng ba giờ trước khi ngủ. Không ăn ngay trước khi đi ngủ.

Giảm cân, nếu cần..Khối lượng cơ thể tăng lên có thể gây áp lực lên dạ dày, làm tăng căng thẳng cho van thực quản. Những người béo phì đã cho thấy các triệu chứng GERD tăng 94% so với những người có khối lượng cơ thể ở mức bình thường. 

Không mặc đồ quá chật: Tránh thắt lưng, dây nịt thắt lưng và các loại quần áo khác gây áp lực lên dạ dày của bạn.

Thay đổi tư thế ngủ: hãy kê cao đầu giường bằng cách đặt một miếng nêm (có bán ở các cửa hàng cung cấp thuốc y tế) dưới thân trên của bạn. Đừng kê cao đầu bằng gối phụ. Điều đó làm cho chứng trào ngược trở nên tồi tệ hơn bằng cách uốn cong bạn ở thắt lưng và nén dạ dày.

6.2. Bị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản thì nên ăn gì và không nên ăn gì?

Nên bổ sung các thực phẩm sau

Ngăn ngừa trào ngược bằng cách bổ sung thêm rau quả và chất xơ

 

Tăng cường ăn trái cây và rau quả, chất xơ, kẽm, vitamin E và C, beta carotene và folate trong chế độ ăn uống có thể làm giảm nguy cơ ung thư thực quản.

Chiết xuất cam thảo đã khử béo (DGL). Chiết xuất DGL có thể giúp chữa lành các mô tổn thương của đường tiêu hóa và đã cho thấy hiệu quả trong việc điều trị chứng khó tiêu.

Các thực phẩm có thể gây hội chứng trào ngược dạ dày thực quản nên tránh

Các bác sĩ khuyên rằng không sử dụng các thực phẩm làm giảm áp lực cơ thắt thực quản như: cà phê, trà đặc, socola, những thức ăn nhiều dầu mỡ giàu chất béo (như sữa, các chế phẩm từ sữa), hạn chế các thực phẩm giàu Canxi, thịt đỏ. Tránh các loại bánh kẹo ngọt, gia vị chứa tinh dầu, đồ uống có gas, thực phẩm chứa nhiều axit (cà chua, các sản phẩm từ cà chua, trái cây họ cam, quýt).

Không hút thuốc: Nicotin kích thích axit trong dạ dày và ảnh hưởng đến chức năng của cơ thắt thực quản dưới.

6.3. Các loại thuốc điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

Các loại thuốc điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

 

Thuốc ức chế bơm proton. Chúng thường được khuyên dùng đầu tiên đối với chứng ợ nóng thường xuyên, không biến chứng. Thuốc ức chế bơm proton hoạt động bằng cách ngăn chặn một loại enzym trong dạ dày vận chuyển axit vào lòng dạ dày. Chúng có sẵn tại quầy thuốc hoặc theo đơn.

Thuốc đối kháng thụ thể histamin H2 (thuốc chẹn H2). Thuốc chẹn H2 thường có hiệu quả đối với các triệu chứng không đáp ứng với thuốc kháng axit hoặc thay đổi lối sống.Thuốc chẹn H2 tác động trực tiếp lên các tế bào viền tiết axit của dạ dày để ngăn chúng tạo ra axit. Thuốc này thuộc nhóm thuốc không kê đơn, chi phí thấp, có tác dụng trung hòa axit tiêu hóa trong dạ dày và thực quản, ít nhất là trong những trường hợp ợ chua nhẹ. Thời điểm tốt nhất để uống thuốc kháng axit là sau bữa ăn hoặc khi các triệu chứng xảy ra.

Các tác nhân prokinetic. Prokinetics giúp làm rỗng dạ dày của axit và chất lỏng. Chúng cũng có thể cải thiện trương lực cơ ở cơ thắt thực quản dưới. Những loại thuốc này được sử dụng chủ yếu khi GERD do dạ dày làm rỗng chậm.

Để đạt hiệu quả tốt nhất và an toàn khi dùng thuốc, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ và làm theo chỉ dẫn phác đồ điều trị.

 

Trên đây Scurma Fizzy mang đến cho bạn đọc những thông tin về “Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản – Chia sẻ từ chuyên gia về dạ dày” để giải đáp thắc mắc . Mong rằng bài viết có những phương pháp điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản hữu ích với bạn.

Hãy liên hệ ngay HOTLINE 18006091 để được tư vấn miễn phí về những vấn đề gặp phải khi bị các bệnh dạ dày.

Chia sẻ bài viết


Contact Me on Zalo
1800 6091