Phác Đồ Điều Trị Trào Ngược Dạ Dày Được Bác Sĩ Lựa Chọn

Phác Đồ Điều Trị Trào Ngược Dạ Dày Được Bác Sĩ Lựa Chọn

Phác đồ điều trị trào ngược dạ dày đang rất được quan tâm, bởi trào ngược đã trở thành “bệnh thời hiện đại” do lối sống nhanh, nhiều stress.

Bệnh trào ngược tuy không quá nguy hiểm nhưng thực sự ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng cuộc sống. Để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của người bệnh các chuyên gia của Scurma Fizzy sẽ mang đến cái nhìn cụ thể về phác đồ điều trị trào ngược dạ dày thường được sử dụng và hiệu quả nhất.

1. Tổng quan về trào ngược dạ dày

Các nét tổng quan về bệnh trào ngược dạ dày

Các nét tổng quan về bệnh trào ngược dạ dày

  • Trào ngược dạ dày xảy ra ở mọi người ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở những người trên 40 tuổi. Mặc dù tỷ lệ tử vong là rất hiếm, nhưng các triệu chứng của bệnh này có thể tác động đáng kể đến chất lượng cuộc sống. 
  • Tỷ lệ những người bị trào ngược dạ dày rất khó đánh giá vì nhiều bệnh nhân không đi khám và điều trị, các triệu chứng không phải lúc nào cũng rõ ràng để đánh giá tình trạng bệnh, và không có định nghĩa tiêu chuẩn hoặc phương pháp tiêu chuẩn chung để chẩn đoán bệnh. 
  • Tuy nhiên, 10% đến 20% người lớn ở các nước phương Tây bị các triệu chứng liên quan đến trào ngược dạ dày. Tỷ lệ GERD thay đổi tùy theo khu vực địa lý nhưng xuất hiện cao nhất ở các nước phương Tây và đang có xu hướng gia tăng. 
  • Trào ngược dạ dày xảy ra khi cơ kết nối thực quản với dạ dày không thực hiện được nhiệm vụ của nó. Cơ này được gọi là cơ thắt thực quản dưới. Thông thường, nó mở ra để cho thức ăn đi vào dạ dày, sau đó đóng lại để giữ cho thức ăn và dịch vị có tính axit trong dạ dày không bị đẩy ngược vào thực quản. 
  • Khi cơ vòng giãn quá mức, dịch dạ dày bị kích thích trào ngược lên thực quản, đôi khi gây viêm và cảm giác đau rát phía sau xương ức được gọi là chứng ợ nóng gây khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, chính vì lý do đó mà người ta tìm hiểu các phác đồ điều trị trào ngược dạ dày.

2. Chẩn đoán trào ngược dạ dày

Trên một bài báo về GERD trên trang “Harvard Health Publishing” của trường đại học Harvard có nhận định rằng: 

“Mô tả về cơn đau và các triệu chứng khác, cũng như sức khỏe tổng thể của bạn là rất quan trọng để đưa ra chẩn đoán. Bác sĩ có thể hỏi liệu các triệu chứng của bạn có tồi tệ hơn sau khi bạn ăn một bữa ăn no hay chứa thực phẩm cay hoặc những tác nhân gây khó tiêu trong chế độ ăn uống như thực phẩm giàu chất béo hoặc các sản phẩm từ sữa hay không. Họ cũng có thể hỏi xem liệu mỗi khi cúi người xuống hoặc nằm xuống có làm trầm trọng thêm các triệu chứng hay không.”

  • Đối với các triệu chứng trào ngược điển hình, bác sĩ thường bỏ qua các xét nghiệm chẩn đoán và tiến hành điều trị thẳng.
  • Tuy nhiên, các triệu chứng trào ngược nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như chảy máu từ thực quản hoặc các vấn đề về nuốt, có thể cần được tiến hành kiểm tra thêm. 
  • Ngoài bệnh sử đầy đủ và khám sức khỏe, các phương pháp chẩn đoán có thể được thực hiện để giúp đánh giá trào ngược dạ dày bao gồm:
    • Chụp X- quang lồng ngực: Một xét nghiệm chẩn đoán để tìm bằng chứng về việc hít phải chất chứa trong dạ dày tràn vào phổi dẫn đến các vấn đề về hô hấp và nhiễm trùng phổi.
    • Đánh giá đường tiêu hóa trên: Một xét nghiệm chẩn đoán kiểm tra các cơ quan của phần trên hệ tiêu hóa: thực quản, dạ dày và tá tràng (đoạn đầu tiên của ruột non). Một chất lỏng gọi là bari được bệnh nhân nuốt vào để phủ lên bề mặt các cơ quan để chúng hiển thị trên phim X-quang. Chụp X-quang sau đó được thực hiện để đánh giá các cơ quan tiêu hóa.
    • Nội soi. Một xét nghiệm sử dụng một ống nhỏ, linh hoạt có đèn chiếu sáng và ống kính camera ở đầu (ống nội soi) để kiểm tra bên trong một phần của đường tiêu hóa. Ta cũng có thể lấy mẫu mô từ bên trong đường tiêu hóa để tiến hành kiểm tra và xét nghiệm, đánh giá tình trạng bệnh.
Nội soi là một phương pháp chẩn đoán GERD chính xác 

Nội soi là một phương pháp chẩn đoán GERD chính xác

  • Kiểm tra độ pH. Một phép đo mức độ axit trong thực quản.
  • Phương pháp đánh giá khả năng làm rỗng dạ dày. Một bài kiểm tra được thiết kế để xác định xem liệu các chất trong dạ dày có đi vào ruột non đúng cách hay không. Quá trình tháo rỗng dạ dày bị kéo dài có thể góp phần gây ra trào ngược, cho phép các chất trong dạ dày trào ngược lên thực quản.

3. Phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

3.1. Phác đồ điều trị trào ngược dạ dày không dùng thuốc

Thay đổi chế độ ăn uống và lối sống là nền tảng để điều trị các triệu chứng của trào ngược:

  • Ăn nhiều bữa nhỏ: Một bữa ăn lớn vẫn còn trong dạ dày trong vài giờ, làm tăng khả năng trào ngược. Hãy chia bữa ăn của bạn thành nhiều lần trong ngày, thay vì ba bữa lớn như thông thường.
  • Thư giãn khi bạn ăn. Làm cho bữa ăn trở thành một trải nghiệm thú vị, thư giãn. Hãy ngồi xuống, ăn chậm, nhai hoàn toàn. 
  • Thư giãn sau các bữa ăn.Trong thời gian này, không cúi xuống, hoạt động thể chất cường độ mạnh hoặc nằm xuống.
  • Không ăn ngay trước khi đi ngủ.
  • Trong ngày có thể thực hiện các liệu pháp thư giãn như hít thở sâu, thiền, xoa bóp, thái cực quyền hoặc yoga có thể giúp ngăn ngừa và giảm chứng ợ nóng.
  • Giảm cân, nếu cần. Tăng thêm cân làm tăng áp lực lên dạ dày và có thể đẩy axit vào thực quản.
  • Sử dụng quần áo rộng rãi thoải mái. Tránh thắt lưng, dây nịt thắt lưng và các loại quần áo khác gây áp lực lên dạ dày của bạn.
  • Tránh một số thức ăn có thể gây trào ngược. Bao gồm:
    • thực phẩm giàu chất béo
    • món ăn cay
    • cà chua và các sản phẩm từ cà chua
    • trái cây họ cam quýt
    • tỏi và hành tây
    • Sữa
    • nước giải khát có ga
    • cà phê (kể cả cà phê sữa)
    • sô cô la
    • bạc hà
    • rượu
  • Đừng hút thuốc. Nicotine kích thích axit trong dạ dày và ảnh hưởng đến chức năng của cơ vòng thực quản dưới.
  • Kẹo cao su. Điều này làm tăng sản xuất nước bọt, kích thích tiết nhiều axit hơn.
  • Nâng cao thân trên của bạn khi ngủ. Nếu bạn bị chứng ợ nóng vào ban đêm làm phiền, hãy kê cao bằng cách đặt một miếng đệm lót dưới thân trên của bạn. Đừng kê cao đầu bằng gối phụ. Điều đó làm cho tình trạng trào ngược trở nên tồi tệ hơn khi mà cơ thể của bạn bị uốn cong ở thắt lưng và nén dạ dày.
  • Tập thể dục một cách đúng thời điểm và cường độ. Chờ ít nhất hai giờ sau bữa ăn trước khi tập thể dục.

3.2. Sử dụng thảo dược như là một phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

Các loại thảo mộc và các biện pháp tự nhiên khác có thể hữu ích để điều trị các triệu chứng ợ chua.

  • Hoa cúc. Một tách trà hoa cúc có thể có tác dụng làm dịu đường tiêu hóa.
  • Gừng. Sử dụng gừng là một loại thảo dược hỗ trợ tiêu hóa nổi tiếng khác. Nó đã và đang được sử dụng như một phương thuốc dân gian cho chứng ợ nóng và các bệnh đường tiêu hóa từ trước tới nay.
Gừng được nhiều người sử dụng kết hợp trong phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

Gừng được nhiều người sử dụng kết hợp trong phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

  • Cam thảo. Phương thuốc này đã chứng minh hiệu quả trong một số nghiên cứu. Cam thảo được cho là làm tăng lớp màng nhầy của niêm mạc thực quản, giúp nó chống lại các tác động kích thích của axit dạ dày. Cam thảo deglycyrrhizin hóa (DGL) có sẵn ở dạng thuốc viên hoặc chất lỏng. Nó được coi là an toàn để điều trị chứng trào ngược.

3.3. Phác đồ điều trị trào ngược dạ dày bằng cách sử dụng thuốc

3.3.1. Thuốc ức chế bơm proton

  • PPI làm ức chế sản xuất axit của dạ dày. Chúng hoạt động bằng cách ngăn chặn không hồi phục một loại kênh (protein) gọi là H+/K+ATPase kiểm soát việc sản xuất axit. Kênh này còn được gọi là bơm proton và được tìm thấy trong các tế bào thành của thành dạ dày.
  • Như vậy, PPI sẽ gần như giảm hoàn toàn việc sản xuất axit dạ dày. Điều này cho phép bất kỳ mô thực quản bị tổn thương nào cũng có thời gian để hồi phục. Từ đó, thuốc này cũng sẽ giúp ngăn ngừa chứng ợ nóng, cảm giác nóng rát thường đi kèm trong bệnh trào ngược.
  • PPI là một trong những loại thuốc mạnh nhất để làm giảm các triệu chứng GERD vì ngay cả khi một lượng nhỏ axit được sinh ra cũng có thể gây các triệu chứng đáng kể.
  • Khi sử dụng PPI sẽ giúp giảm axit dạ dày trong vòng từ 4 đến 12 tuần. Có thể khi sử dụng PPI để giảm bớt các triệu chứng của bệnh trào ngược sẽ mất nhiều thời gian hơn với khi sử dụng thuốc kháng histamine H2 (bắt đầu làm giảm axit dạ dày trong vòng một giờ).
  • Tuy nhiên, việc giảm triệu chứng từ PPI sẽ có tác dụng kéo dài hơn. Vì vậy, thuốc PPI sẽ là thích hợp nhất cho bệnh nhân trong phác đồ điều trị trào ngược dạ dày.
Một số loại thuốc ức chế bơm proton
Tên chungSử dụngPhản ứng phụLưu ý
lansoprazole, omeprazole, rabeprazole, pantoprazole, dexlansoprazol, esomeprazole

Điều trị viêm thực quản trào ngược và thúc đẩy quá trình chữa lành vết loét dạ dày tá tràng bằng cách ức chế tiết axit dạ dàyNhức đầu, tiêu chảy, khó chịu ở bụng, đầy hơi, buồn nônSử dụng lâu dài có thể dẫn đến nồng độ vitamin B12 và magiê trong máu thấp và xương mỏng hơn
thuốc PPI điều trị trào ngược

Một số thuốc ức chế bơm proton điển hình phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

3.3.2. Thuốc đối kháng thụ thể histamine H2 (thuốc chẹn H2)

Thuốc chẹn H2 thường có hiệu quả đối với các triệu chứng không đáp ứng với thuốc kháng axit hoặc thay đổi lối sống nên nó được sử dụng kết hợp trong phác đồ điều trị trào ngược dạ dày. Chúng cũng hữu ích để duy trì lâu dài sau khi một đợt dùng thuốc ức chế bơm proton đã giảm bớt các triệu chứng.

Thuốc chẹn H2 tác động trực tiếp lên các tế bào tiết axit của dạ dày để ngăn chúng tạo ra axit. Chúng được bán rộng rãi theo toa hoặc không kê đơn.

Một số loại thuốc đối kháng thụ thể histamine H2
Tên chungSử dụngPhản ứng phụLưu ý
cimetidineGiảm chứng ợ nóng và đau do chứng khó tiêu chức năng, và thúc đẩy quá trình chữa lành vết loét bằng cách giảm axit dạ dàyHiếm khi, có thể gây tiêu chảy, táo bón, chóng mặt, lo lắng, trầm cảm, buồn ngủ, khó ngủ, nhức đầu, ngứa, đỏ da, lú lẫn ở người già hoặc ốm yếuCó thể cản trở sự hấp thu thuốc chống đông máu, thuốc chống trầm cảm và thuốc tăng huyết áp
nizatidineKhông có tương tác thuốc nghiêm trọng nào được biết đến
Ở liều cao có thể ảnh hưởng tới tác dụng của các thuốc chống đông máu
thuốc kháng histamin điều trị trào ngược

Một số thuốc kháng histamine H2 điển hình trong phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

3.3.3. Thuốc kháng axit

Những thuốc này nằm trong danh mục không kê đơn (OTC) giúp trung hòa axit tiêu hóa trong dạ dày và thực quản, ít nhất là trong những trường hợp ợ chua nhẹ. Thời điểm tốt nhất để uống thuốc kháng axit là sau bữa ăn hoặc khi các triệu chứng xảy ra.

Một số loại thuốc kháng axit
Thành phần hoạt tính Sử dụngPhản ứng phụLưu ý
alumin, nhôm cacbonat, nhôm hydroxitGiảm chứng ợ nóng và đau, khó tiêu chức năng, và thúc đẩy quá trình chữa lành vết loét bằng cách trung hòa axit dạ dàyTáo bón; bệnh tiêu chảy; liều quá cao và kéo dài có thể gây đau xương, cảm giác khó chịu, chán ăn, thay đổi tâm trạng, yếu cơKhông nên sử dụng cho những người bị bệnh thận từ trung bình đến nặng; không nên uống trong vòng ba đến bốn giờ sau khi dùng kháng sinh loại tetracycline
canxi cacbonatVị phấn; táo bón; liều quá cao và kéo dài có thể gây khó khăn, đau đớn hoặc đi tiểu thường xuyên, chán ăn, thay đổi tâm trạng, đau cơ hoặc co giật, buồn nôn, bồn chồn, vị giác khó chịuTác dụng phụ dễ xảy ra hơn đối với những người bị bệnh thận
magie, magie cacbonat, magie hydroxit, magie trisilicatVị phấn; bệnh tiêu chảy; dùng liều quá cao và kéo dài có thể gây tiểu khó hoặc đau, chóng mặt, nhịp tim không đều, chán ăn, thay đổi tâm trạng, suy nhược cơCác tác dụng phụ dễ xảy ra hơn đối với những người bị bệnh thận; không sử dụng trong vòng ba đến bốn giờ sau khi dùng thuốc kháng sinh loại tetracycline
natri bicacbonatĐầy bụng; ợ hơi; liều quá cao và kéo dài có thể gây đi tiểu thường xuyên, thay đổi tâm trạng, đau cơ, buồn nôn, bồn chồnKhông khuyến khích cho những người ăn kiêng ít natri; tác dụng phụ dễ xảy ra hơn đối với những người bị bệnh thận
* Hầu hết các thuốc kháng axit không kê đơn có chứa hai hoặc nhiều hơn các thành phần hoạt tính này.

3.3.4. Các tác nhân prokinetic

Prokinetics giúp tháo rỗng dạ dày chứa axit và chất lỏng tiêu hóa. Chúng cũng có thể cải thiện trương lực cơ ở cơ thắt thực quản dưới. Những loại thuốc này được sử dụng chủ yếu trong phác đồ điều trị trào ngược dạ dày khi mà GERD xuất hiện do dạ dày làm rỗng chậm.

Một số thuốc prokinetic
Tên chungSử dụngPhản ứng phụLưu ý
metoclopramideTăng tốc độ làm rỗng dạ dàyBệnh tiêu chảy; ít thường xuyên hơn, có thể gây ra cử động không tự chủ của chân tay, bồn chồn, buồn ngủ, run cơ, co thắt, tiết dịch vúLàm tăng tác dụng của rượu và các chất trầm cảm khác; khuyến cáo thận trọng cho những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 hoặc bệnh Parkinson
thuốc antacid

Một số thuốc antacid điển hình trong phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

3.4. Phẫu thuật là phác đồ điều trị trào ngược dạ dày cuối cùng được nghĩ đến

GERD thường được kiểm soát bằng thuốc và thay đổi lối sống (như thói quen ăn uống). Nếu những cách này không hiệu quả hoặc nếu bạn không thể dùng thuốc trong thời gian dài, phẫu thuật có thể là một giải pháp.

  • Phẫu thuật nội soi chống tràn dịch ổ bụng (hay Nissen fundoplication) là phương pháp điều trị phẫu thuật tiêu chuẩn. Đây là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu để khắc phục tình trạng trào ngược axit của bạn bằng cách tạo ra một cơ chế van mới ở đáy thực quản của bạn. Bác sĩ phẫu thuật sẽ quấn phần trên của dạ dày (phần đáy) xung quanh phần dưới của thực quản. Điều này củng cố cơ vòng thực quản dưới để thức ăn không trào ngược trở lại thực quản.
  • Cấy ghép thiết bị LINX là một phẫu thuật xâm lấn tối thiểu khác. Thiết bị LINX là một vòng nam châm cực nhỏ đủ mạnh để giữ cho phần tiếp giáp giữa dạ dày và thực quản đóng lại trước axit trào ngược nhưng vẫn đảm bảo để thức ăn đi qua.

4. Các triệu chứng của trào ngược dạ dày

Ợ chua là triệu chứng phổ biến nhất của GERD. Cảm giác nóng rát thường cảm thấy ở ngực ngay sau xương ức. Nó thường kéo dài từ đầu dưới của khung xương sườn đến gốc cổ và có thể kéo dài hàng giờ.

Các triệu chứng khác của GERD có thể bao gồm:

  • tức ngực hoặc bụng trên của bạn
  • trào ngược dịch vị chua – dịch dạ dày vào miệng của bạn
  • buồn nôn
  • vị chua hoặc đắng tái diễn trong miệng
  • khó nuốt
  • khàn giọng, đặc biệt là vào buổi sáng
  • đau họng
  • ho, thở khò khè hoặc liên tục phải hắng giọng

5. Nguyên nhân gây ra trào ngược dạ dày

Nguyên nhân của bệnh trào ngược dạ dày chủ yếu liên quan đến sự rối loạn chức năng của cơ vòng dưới thực quản. Nếu khả năng đóng mở cơ vòng không hoạt động chính xác, axit dạ dày và thức ăn sẽ có khả năng trào ngược vào thực quản. 

Những điều sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

  • Một số loại thực phẩm như thực phẩm cay, sôcôla, thực phẩm có chứa caffeine, bạc hà và thực phẩm chiên
  • Thoát vị Hiatal
  • Một số loại thuốc như thuốc chẹn kênh canxi (dùng để điều trị huyết áp cao), thuốc dị ứng, thuốc an thần hoặc thuốc chống trầm cảm
  • Mang thai hoặc béo phì
  • Nằm xuống sau bữa ăn
  • Uống rượu hoặc hút thuốc
Phác đồ điều trị trào ngược dạ dày

Những người mắc bệnh trào ngược nên tránh sử dụng rượu bia, thuốc lá

Trên đây là những thông tin về bệnh trào ngược dạ dày và đặc biệt là về phác đồ điều trị trào ngược dạ dày hiệu quả. Nếu bạn đang gặp bất cứ vấn đề nào về đường tiêu hóa nào nói chung hoặc bệnh trào ngược dạ dày nói riêng thì đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua HOTLINE 18006091 để được các chuyên gia giàu kinh nghiệm của Scurma Fizzy tư vấn và hiểu thêm về tình trạng mà bạn gặp phải.

Share this post


Contact Me on Zalo
1800 6091