Hội chứng trào ngược dạ dày là gì – Tìm hiểu bệnh viêm bao tử trào ngược thực quản

Home » Tin tức tổng hợp » Hội chứng trào ngược dạ dày là gì – Tìm hiểu bệnh viêm bao tử trào ngược thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản là gì ?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (Gastroesophageal Reflux disease – GERD) là bệnh do thành phần dịch dạ dày trào ngược lên thực quản, gây ra các triệu chứng khó chịu và biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

trao-nguoc-da-day-thuc-quan-01

Hiện nay, tỉ lệ người mắc bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản ngày càng gia tăng, trong khi các triệu chứng của bệnh thường không rõ ràng, dễ nhầm với các bệnh lý khác. Chẩn đoán và điều trị đúng rất quan trọng trong việc phòng ngừa biến chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống. Bài viết sau sẽ cung cấp cho bạn những thông tin đầy đủ và cập nhật mới nhất về bệnh lý này.

Viêm dạ dày trào ngược thực quản dạng sinh lý & bệnh lý

Dạng sinh lý

Viêm dạ dày trào ngược thực quản (GER) là hiện tượng dịch dạ dày vào thực quản. Đây được xem là hiện tượng sinh lý thường gặp trong những năm đầu của cuộc đời. Ước tính khoảng 60 – 70% trẻ em lứa tuổi 3 – 4 tháng có ít nhất một lần trào ngược và dẫn đến nôn trong ngày.

Dạng bệnh lý

Viêm dạ dày trào ngược thực quản (Gastroesophageal Reflux disease – GERD) là một tình trạng bệnh lý xảy ra khi có sự tăng trào ngược dịch dạ dày lên thực quản , gây ra những triệu chứng khó chịu và/hay biến chứng.

Sự khác biệt viêm dạ dày trào ngược thực quản sinh lý và bệnh lý

viem-da-day-trao-nguoc-thuc-quan-01

Sự khác biệt được xác định dựa vào các biến chứng liên quan đến luồng trào ngược như viêm loét thực quản, hẹp thực quản hay các bệnh lý hô hấp mãn tính.

Tại sao lại có luồng trào ngược dạ dày – thực quản

Bình thường, dịch từ dạ dày không trào ngược được lên thực quản nhờ một hàng rào chống trào ngược có nhiều yếu tố tham gia. Trào ngược xuất hiện phụ thuộc vào tính hiệu quả của hàng rào chống trào ngược và áp lực trong dạ dày. Áp lực trong dạ dày cũng phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Các yếu tố tham gia vào cơ chế chống trào ngược

  • Viêm dạ dày trào ngược thực quản – Cơ thắt thực quản dưới

Cơ thắt thực quản dưới là một đơn vị cơ thắt về phương diện sinh lý hơn là giải phẫu. Đó là phần tận cùng của thực quản có áp lực cao hơn các vùng khác.Vùng này có chiều dài từ 0,75–2 cm ở trẻ dưới 3 tháng và từ 0,75–3 cm ở trẻ trên 1 tuổi. Ở người lớn, cơ thắt thực quản dưới dài từ 3–4 cm.

Áp lực của cơ thắt thực quản dưới vào khoảng từ 15–25 mmHg và luôn luôn cao hơn áp lực trong lòng dạ dày khi nghỉ. Áp lực này tăng dần từ khi mới sinh cho đến 45 ngày, thời điểm mà cơ thắt thực quản dưới đã phát triển hoàn thiện.

– Chiều dài đoạn thực quản bụng

Phần thực quản bụng chịu áp lực của ổ bụng được một số tác giả coi là yếu tố thiết yếu trong cơ chế chống trào ngược. Thực quản bụng càng dài thì van thực quản chống trào ngược càng hoàn thiện. Khi áp lực trong ổ bụng tăng, thực quản đáp ứng bằng cách xẹp lại. Khi mới sinh, thực quản bụng rất ngắn nhưng dài dần để đạt đến 3cm ở người lớn. Chiều dài thực quản bụng > 2cm là yếu tố tốt nhất bảo đảm chống trào ngược.

– Khe thực quản và dây chằng hoành – thực quản

Thực quản chạy từ ngực xuống bụng qua khe thực quản và được cố định vào cơ hoành bởi dây chằng hoành – thực quản. Khe thực quản hoạt động như một vòng đai cơ, kéo thực quản sang phải và xuống dưới, có tác dụng làm cho lòng thực quản hẹp lại khi hít vào sâu.

– Góc Hiss

Góc Hiss được hình thành ở đoạn nối giữa dạdày và thựcquản. Ở trẻ có chiều dài thực quản bụng bình thường, góc Hiss là góc nhọn. Khi bệnh nhân muốn nôn, dịch dạ dày tác động lên phình vị nhiều hơn là lên thực quản làm cho góc Hiss hẹp lại và ép vào thực quản.

Góc Hiss gặp trong các trường hợp như: Thực quản ngắn, thoát vị qua khe thực quản, teo thực quản, khi bệnh nhân buồn nôn, phần trên dạ dày biến thành hình phễu và dịch từ dạ dày trào ngược trực tiếp vào thực quản. Bằng thực nghiệm Bardaji và Boix-Ochoa đã chứng minh rằng khi góc Hiss nhọn thì phải cần một áp lực lớn trong lòng dạ dày mới có thể gây trào ngược, nhưng khi góc Hiss tù thì chỉ cần một áp lực thấp cũng có thể gây trào ngược.

– Van niêm mạc

Phần gặp nhau giữa niêm mạc dạ dày và thực quản kéo dài vào phía trong như một lá van có tác dụng đóng lại lỗ tâm vị mỗi khi dạ dày co bóp.

– Áp lực ổ bụng

Áp lực ổ bụng khác với áp lực trong dạ dày. Áp lực trong dạ dày là tổng hợp của áp lực ổ bụng và áp lực gây nên do trương lực của cơ thành dạ dày. Áp lực trong ổ bụng là từ 6–8cm nước, cần thiết để duy trì cơ chế chống trào ngược.

Áp lực ổ bụng tác động lên thực quản bụng làm cho đoạn thực quản này bị xẹp xuống và đóng lại. Áp lực trong ổ bụng thấp trong các trường hợp thoát vị qua vùng rốn hoặc khe hở thành bụng có thể gây ra trào ngược.

Yếu tố gây viêm dạ dày trào ngược thực quản

Có nhiều yếu tố tham gia chống viêm dạ dày trào ngược thực quản đồng thời cũng có nhiều yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho trào ngược xuất hiện.

– Áp lực trong ổ bụng

Áp lực trong ổ bụng tăng quá cao trong các trường hợp ho, táo bón nặng, ép chặt bụng từ phía ngoài làm cho áp lực trong dạ dày tăng và khiến viêm dạ dày trào ngược thực quản tái phát.

– Dung tích dạ dày

Dung tích dạ dày tăng nhất là sau bữa ăn là một trong các yếu tố khiến viêm dạ dày trào ngược thực quản tái phát. Dung tích dạ dày phụ thuộc vào khối lượng và thành phần thức ăn, vào mức độ tháo thoát qua môn vị, khối lượng dịch vị được bài tiết, tần suất và khối lượng của dịch trào ngược từ tá tràng.

Ngoài hai yếu tố trên, mức độ co bóp của dạ dày, sự mất điều hòa của các song nhu động giữa thực quản, dạ dày và môn vị cũng là một yếu tố thuận lợi gây trào ngược.

Viêm dạ dày trào ngược thực quản  tái phát là do sự mất cân bằng giữa các yếu tố chống trào ngược và các yếu tố gây thuận lợi cho trào ngược. Những nguyên nhân làm mất sự cân bằng này là:

+ Các nguyên nhân giải phẫu:

Thực quản ngắn bẩm sinh hoặc mắc phải gặp trong thoát vị qua khe thực quản, teo thực quản, liệt cơ hoành, thoát vị thành bụng.

+ Thuốc và các hormon:

Các loại hormone và thuốc như gastrin, dopamin, glucagon, prostaglandinA, theophylin, cafein, thuốc chẹn calci… làm giảm áp lực cơ thắt thực quản dưới.

Trào ngược dịch vị dạ dày lên thực quản họng

Do axit trào ngược dịch vị dạ dày lên thực quản họng sẽ làm viêm tấy dây thanh quản, gây khàn giọng, đau họng. Nên thận trọng khi bị khàn giọng hoặc đau họng, nhất là khi hiện tượng xuất hiện sau khi ăn hoặc không đi kèm với các triệu chứng khác như hắt hơi, sổ mũi. Đây rất có thể là biểu hiện của bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

trao-nguoc-dich-vi-da-day-len-thuc-quan-hong-01

Ngày nay người ta cho rằng các biểu hiện ảnh hưởng lên đường hô hấp của bệnh trào ngược dạ dày thực quản không chỉ do hít phải chất trào ngược mà còn có thể do phản xạ co thắt thanh quản hoặc phế quản vì dịch vị đã kích thích vào các thụ cảm thần kinh ở thực quản, thanh quản, dây X.

Triệu chứng của bệnh trào ngược dịch vị dạ dày lên thực quản họng lâm sàng rất đa dạng bao gồm viêm phổi hoặc áp xe phổi do hít, co thắt thanh quản, ho mạn tính, nghẹt thờ, thở khò khè ( hay gặp ở trẻ nhỏ hơn người lớn). Tuy nhiên, các triệu chứng đặc hiệu là các ổ viêm tái diễn ở thùy giữa bên phải phổi và ho kéo dài chủ yếu vào ban đêm.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở người lớn & trẻ nhỏ

Các biến chứng thường gặp của bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở người lớn: viêm thực quản trào ngược, loét thực quản, hẹp thực quản, loạn sản niêm mạc thực quản, ung thư thực quản, viêm thanh quản, ung thư thanh quản, ho kéo dài, viêm phổi tái diễn …

Ở trẻ em, trào ngược dạ dày thực quản là một trong những nguyên nhân khiến trẻ nôn nhiều, từ chối không chịu ăn hoặc bỏ bú. Hậu quả là làm cho trẻ suy dinh dưỡng, thiếu máu, viêm đường hô hấp do hít phải chất trào ngược…

Nguy hiểm hơn là luồng trào ngược dạ dày có thể gây ngừng thở và đột tử do ngừng tim. Nguyên nhân là do dịch vị đã kích thích vào các thụ cảm thần kinh và dây X. Biến chứng này hay gặp ở trẻ nhỏ, nhất là những tháng đầu sau đẻ.

Biến chứng của bệnh bao tử trào ngược

Bệnh bao tử trào ngược dẫn đến viêm, loét thực quản, nếu nặng và kéo dài sẽ đưa đến hẹp thực quản. Viêm loét thực quản cũng có thể gây chảy máu đường tiêu hóa cao, thường biểu hiện bằng nôn ra máu, đi ngoài phân đen.

bien-chung-benh-bao-tu-trao-nguoc-01

Bệnh bao tử trào ngược diễn ra trong một thời gian lâu làm cho niêm mạc thực quản biến đổi tựa như niêm mạc ruột, gọi là Barrett thực quản. Barrett thực quản là tổn thương tiền ung thư, có thể chuyển thành ung thư thực quản. Khi đã chuyển thành barrett thực quản thì không thể điều trị hết bằng thuốc, mà cần theo dõi kỹ bằng nội soi, nếu có dấu hiệu nguy cơ cao chuyển sang ung thư thì can thiệp bằng thủ thuật hoặc là phẫu thuật.

Ở một số bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em và người già có thể gây nên viêm phổi do hít dịch trào ngược vào đường thở.

Điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

+ Cách điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản hiệu quả: Bạn không ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, nhiều gia vị, tránh chocolate, cafe, trà, ngưng hút thuốc lá. Những thực phẩm này kích thích tạo axit, đồng thời làm suy yếu cơ chế bảo vệ của cơ thắt thực quản.

+ Tránh những thực phẩm có tính axit cao: hầu hết các loại hoa quả (đặc biệt là chanh), cà chua, thạch, nước sốt, các loại gia vị cay (cà ri, hạt tiêu, mù tạc…). Hạn chế các thực phẩm nhiều chất béo.

+ Thay đổi thói quen ăn uống để điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản hiệu quả: Không ăn bữa ăn quá no, nên chia làm nhiều bữa ăn ít hơn, không ăn muộn vào buổi tối, không nằm trong 2 giờ sau khi ăn, không uống quá nhiều nước trong khi ăn.

+ Liệu pháp tư thế: Đây là biện pháp dễ thực hiện bằng cách kê đầu giường cao hơn khoảng 10 – 15 cm nhằm tạo một độ dốc nhất định, làm giảm tối thiểu sự trào ngược của dịch dạ dày.

chua-tri-benh-trao-nguoc-da-day-bang-cach-ke-cao-dau

+ Ngoài ra để điều trị trào ngược dạ dày thực quản hiệu quả cũng cần phải giảm stress và không mặc quần áo quá chật.

+ Giảm cân nếu thừa cân, béo phì.

+ Ngưng các thuốc kích thích dạ dày. Tránh các thuốc nếu có thể: chẹn kênh canxi, theophylline, kháng cholinergic, chẹn beta… được coi là những nhân tố làm tăng axit dạ dày.

Nhận tư vấn bệnh trào ngược dạ dày từ chuyên gia
tu-van-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan

Bạn vui lòng để lại số điện thoại và họ tên để Chuyên viên tư vấn gọi điện lại cho bạn trong vòng 24h

 

Viên sủi Nano Curumin hỗ trợ điều trị bệnh trào ngược hiệu quả gấp 40 lần

Sản phẩm SCurma Fizzy – Viên sủi Nano Curcumin đầu tiên tại Việt Nam – là kết quả hợp tác nghiên cứu giữa các nhà khoa học của viện Hàn Lâm Khoa Học Công Nghệ Việt Nam, ĐH Quốc gia Hà Nội và các cơ sở uy tín với công dụng:

  • Chống oxy hóa, phòng ngừa bệnh tật, ung thư.
  • Hỗ trợ giảm các triệu chứng của viêm loét dạ dày, tá tràng.
  • Giúp làm đẹp da từ bên trong, nhanh liền sẹo.
  • Phục hồi sức khỏe, làm đẹp da sau sinh.

Scurmafizzy hỏi đáp : Những câu hỏi thường gặp khi sử dụng sản phẩm Sủi hướng đích Nano Curcumin Scurmafizzy

SCURMA FIZZY – TRẢI NGHIỆM ĐỘT PHÁ NANO CURCUMIN

Bạn vui lòng để lại số điện thoại và họ tên để Chuyên viên tư vấn gọi điện lại cho bạn trong vòng 24h

Tìm hiểu: Giá bán nano curcumin – Những điểm bán Nano Curcumin Scurma Fizzy toàn quốc

Hội chứng trào ngược dạ dày là gì – Tìm hiểu bệnh viêm bao tử trào ngược thực quản
5 (100%) 27 votes

TƯ VẤN CÙNG CHUYÊN GIA