Cẩm nang trào ngược dạ dày thực quản giúp bạn phòng chữa bệnh hiệu quả

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (Gastroesophageal Reflux disease – GERD) là bệnh do thành phần dịch dạ dày trào ngược lên thực quản, gây ra các triệu chứng khó chịu và biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

trao-nguoc-da-day-thuc-quan-01

Hiện nay, tỉ lệ người mắc bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản ngày càng gia tăng, trong khi các triệu chứng của bệnh thường không rõ ràng, dễ nhầm với các bệnh lý khác. Chẩn đoán và điều trị đúng rất quan trọng trong việc phòng ngừa biến chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống. Bài viết sau sẽ cung cấp cho bạn những thông tin đầy đủ và cập nhật mới nhất về bệnh lý này.

Mục lục

Trào ngược dạ dày thực quản là gì ?

Trào ngược dạ dày thực quản có 2 dạng chính

Dạng sinh lý

Trào ngược dạ dày thực quản (GER) là hiện tượng dịch dạ dày vào thực quản. Đây được xem là hiện tượng sinh lý thường gặp trong những năm đầu của cuộc đời. Ước tính khoảng 60 – 70% trẻ em lứa tuổi 3 – 4 tháng có ít nhất một lần trào ngược và dẫn đến nôn trong ngày.

Dạng bệnh lý

Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (Gastroesophageal Reflux disease – GERD) là một tình trạng bệnh lý xảy ra khi có sự tăng trào ngược dịch dạ dày lên thực quản , gây ra những triệu chứng khó chịu và/hay biến chứng.

Sự khác biệt trào ngược dạ dày thực quản sinh lý và bệnh lý

Sự khác biệt được xác định dựa vào các biến chứng liên quan đến luồng trào ngược như viêm loét thực quản, hẹp thực quản hay các bệnh lý hô hấp mãn tính.

Triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản rất đa dạng không chỉ bao gồm các dấu hiệu của đường tiêu hóa mà còn biểu hiện ở cả đường hô hấp. Dưới đây là các triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân có hội chứng trào ngược dạ dày thực quản:

Ợ nóng – Triệu chứng trào ngược axit dạ dày thực quản

Triệu chứng bênh trào ngược axit dạ dày thự quản điển hình là ợ nóng. Khi dịch dạ dày trào ngược lên thực quản, axit hoặc dịch mật trong dịch dạ dày tiếp xúc với niêm mạc gây cảm giác nóng rát.

trieu-chung-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-o-nong

Ợ nóng thường xuất hiện sau khi ăn nửa tiếng đến một giờ, khi ăn no, sau khi uống rượu, các loại nước chua hoặc khi cúi gập người về phía trước, ngả người về phía sau, khi nằm nghỉ.

Đây là lý do tại sao những người bị trào ngược dạ dày thực quản mãn tính thường phải kê cao đầu khi ngủ và không nên ăn nhiều vào buổi tối trước khi đi ngủ.

Người có triệu chứng trào ngược dạ dày có cảm giác đau hoặc nóng rát vùng giữa ngực sau xương ức, có khi lan đến vùng hạ họng hoặc lên tận mang tai, kèm theo vị chua trong miệng khi có luồng trào ngược axit dạ dày thực quản.

Có nhiều trường hợp bệnh nhân thấy ợ nóng giảm đi sau khi uống các chất kháng axit. Mức độ nặng của triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản không tương quan với độ nặng tổn thương mô ở thực quản. Thực tế rằng, một số bệnh nhân bị viêm thực quản trào ngược nặng nhưng hầu như lại không có triệu chứng ợ nóng.

Ợ chua, nôn

trieu-chung-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-o-chua-non

Khi bạn ợ nước chua hoặc thức ăn từ dạ dày lên cổ họng hoặc miệng (ợ chua) thì đó có thể là triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản. Khi trào ngược dạ dày thực quản không được điều trị đúng cách, bệnh sẽ tiến triển nặng hơn, các chất trào ngược lên thực quản không chỉ là hơi, dịch tiêu hóa mà cả thức ăn – gây hiện tượng buồn nôn, nôn.

Đắng miệng – Hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản thường gặp

Cảm giác đắng miệng ở bệnh nhân có hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản là do dịch mật gây ra. Dịch mật được dự trữ trong túi mật và được tiết vào tá tràng để tiêu hóa các chất béo.

trieu-chung-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-dang-mieng

Ở một số bệnh nhân, vì một nguyên nhân nào đó (rối loạn thần kinh thực vật, thần kinh dạ dày, sự cố co cơ môn vị …), sự đóng mở của lỗ môn vị (nối giữa dạ dày và tá tràng) hoạt động không bình thường, khiến một phần dịch mật bị trào ngược vào dạ dày.

Khi dịch dạ dày trào ngược lên thực quản có thể mang theo một lượng nhỏ dịch mật, khiến bệnh nhân có cảm giác đắng miệng.

Đau, tức ngực

Bệnh nhân có triệu chứng trào ngược dạ dày – thực quản thường có biểu hiện đau, tức ngực, có cảm giác đè ép, thắt ở ngực, lan ra vai và sau lưng.

trieu-chung-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-dau-tuc-nguc

Tuy nhiên hiện tượng này thực chất là do đau đoạn thực quản chạy qua ngực. Khi axit dạ dày trào ngược vào thực quản, axit kích thích vào đầu mút các sợi thần kinh trên bề mặt niêm mạc thực quản, gây cảm giác đau. Cần phài phân biệt với những trường hợp đau ngực do nguyên nhân tim mạch.

Nuốt khó – Biểu hiện thường thấy của bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Biểu hiện của bệnh trào ngược dạ dày thực quản xuất hiện ở 1/3 các bệnh nhân mắc chứng trào ngược dạ dày. Luồng trào ngược dạ dày thực quản kéo dài sẽ gây ra tổn thương phù nề niêm mạc thực quản do tiếp xúc axit trào ngược, gây hiện tượng nuốt khó. Đây là cảm giác thức ăn hay nước uống dừng lại phía sau xương ức khi nuốt.

Niêm mạc thực quản sau khi phù nề, khi lành để lại sẹo gây biến chứng chít hẹp thực quản sẽ làm tăng cảm giác khó nuốt. Khi gặp triệu chứng này, bạn cần cẩn thận. Bởi nó có thể là dấu hiệu cảnh báo của ung thư thực quản – một biến chứng nguy hiểm của bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Trào ngược dịch vị dạ dày lên thực quản họng gây đau họng

Do axit trào ngược dịch vị dạ dày lên thực quản họng sẽ làm viêm tấy dây thanh quản, gây khàn giọng, đau họng. Nên thận trọng khi bị khàn giọng hoặc đau họng, nhất là khi hiện tượng xuất hiện sau khi ăn hoặc không đi kèm với các triệu chứng khác như hắt hơi, sổ mũi. Đây rất có thể là biểu hiện của chứng trào ngược dạ dày thực quản.

trieu-chung-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan-dau-hong

Ngày nay người ta cho rằng các biểu hiện ảnh hưởng lên đường hô hấp của bệnh trào ngược dạ dày thực quản không chỉ do hít phải chất trào ngược mà còn có thể do phản xạ co thắt thanh quản hoặc phế quản vì dịch vị đã kích thích vào các thụ cảm thần kinh ở thực quản, thanh quản, dây X.

Triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản lâm sàng rất đa dạng bao gồm viêm phổi hoặc áp xe phổi do hít, co thắt thanh quản, ho mạn tính, nghẹt thờ, thở khò khè ( hay gặp ở trẻ nhỏ hơn người lớn). Tuy nhiên, các triệu chứng đặc hiệu là các ổ viêm tái diễn ở thùy giữa bên phải phổi và ho kéo dài chủ yếu vào ban đêm.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở người lớn & trẻ nhỏ

Các biến chứng thường gặp của bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở người lớn: viêm thực quản trào ngược, loét thực quản, hẹp thực quản, loạn sản niêm mạc thực quản, ung thư thực quản, viêm thanh quản, ung thư thanh quản, ho kéo dài, viêm phổi tái diễn …

Ở trẻ em, trào ngược dạ dày thực quản là một trong những nguyên nhân khiến trẻ nôn nhiều, từ chối không chịu ăn hoặc bỏ bú. Hậu quả là làm cho trẻ suy dinh dưỡng, thiếu máu, viêm đường hô hấp do hít phải chất trào ngược…

Nguy hiểm hơn là luồng trào ngược dạ dày có thể gây ngừng thở và đột tử do ngừng tim. Nguyên nhân là do dịch vị đã kích thích vào các thụ cảm thần kinh và dây X. Biến chứng này hay gặp ở trẻ nhỏ, nhất là những tháng đầu sau đẻ.

Dấu hiệu trào ngược dạ dày thực quản

– Với bệnh nhân GERD thể điển hình sẽ có biểu hiện nóng rát vùng giữa ngực sau xương ức ( ợ nóng ) và ợ nước chua hoặc thức ăn từ dạ dày lên cổ họng hoặc miệng ( ợ chua ). Tuy nhiên chỉ khi tần suất các dấu hiệu trào ngược dạ dày thực quản xảy ra nhiều và kéo dài hơn thì mới là bệnh lý. Thời gian xuất hiện các triệu chứng kéo dài ít nhất 12 tuần (không cần liên tục) trong một năm, ít nhất 1 lần trong một tuần.

– Đối với GERD thể không điển hình thì các dấu hiệu rất đa dạng. Biểu hiện tại cơ quan tiêu hóa, người bệnh thấy nuốt khó, nuốt đau, đau bụng vùng thượng vị. Thêm vào đó là các triệu chứng ở ngoài cơ quan tiêu hóa như: đau rát sau xương ức lan lên vai, sau lưng, khó thở về đêm do axit dạ dày gây co thắt đường thở, mòn răng do trào ngược, đau rát họng, cảm giác đau họng xuất hiện không liên tục, kéo dài, cảm giác vướng họng; ho kéo dài dai dẳng, có thể ho thành cơn nhiều về đêm, khàn tiếng cũng là một dấu hiệu hay gặp ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản. Do các dấu hiệu đa dạng như vậy nên có những trường hợp người bệnh bị bệnh trào ngược mà không có triệu chứng điển hình như ợ nóng, ợ chua, dễ bị chẩn đoán nhầm, điều trị dai dẳng không khỏi.

Các trường hợp bệnh trào ngược dạ dày thực quản không điển hình thì đòi hỏi cần có các xét nghiệm chẩn đoán bổ trợ. Bạn nên đi khám bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa khi có các dấu hiệu nghi ngờ bệnh trào ngược dạ dày để được tư vấn và điều trị chính xác, tránh các biến chứng nguy hiểm về sau.

Biến chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản dẫn đến viêm, loét thực quản, nếu nặng và kéo dài sẽ đưa đến hẹp thực quản. Viêm loét thực quản cũng có thể gây chảy máu đường tiêu hóa cao, thường biểu hiện bằng nôn ra máu, đi ngoài phân đen.

bien-chung-benh-trao-nguoc-da-day-thuc-quan

Trào ngược dạ dày thực quản diễn ra trong một thời gian lâu làm cho niêm mạc thực quản biến đổi tựa như niêm mạc ruột, gọi là Barrett thực quản. Barrett thực quản là tổn thương tiền ung thư, có thể chuyển thành ung thư thực quản. Khi đã chuyển thành barrett thực quản thì không thể điều trị hết bằng thuốc, mà cần theo dõi kỹ bằng nội soi, nếu có dấu hiệu nguy cơ cao chuyển sang ung thư thì can thiệp bằng thủ thuật hoặc là phẫu thuật.

Ở một số bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em và người già có thể gây nên viêm phổi do hít dịch trào ngược vào đường thở.

Chữa trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

Thay đổi lối sống để điều trị trào ngược dạ dày

Thay đổi chế độ ăn uống để điều trị hiệu quả

+ Để chữa trị trào ngược dạ dày, bạn không ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, nhiều gia vị, tránh chocolate, cafe, trà, ngưng hút thuốc lá. Những thực phẩm này kích thích tạo axit, đồng thời làm suy yếu cơ chế bảo vệ của cơ thắt thực quản.

+ Tránh những thực phẩm có tính axit cao: hầu hết các loại hoa quả (đặc biệt là chanh), cà chua, thạch, nước sốt, các loại gia vị cay (cà ri, hạt tiêu, mù tạc…). Hạn chế các thực phẩm nhiều chất béo.

+ Thay đổi thói quen ăn uống để điều trị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản hiệu quả: Không ăn bữa ăn quá no, nên chia làm nhiều bữa ăn ít hơn, không ăn muộn vào buổi tối, không nằm trong 2 giờ sau khi ăn, không uống quá nhiều nước trong khi ăn.

+ Liệu pháp tư thế: Đây là biện pháp dễ thực hiện bằng cách kê đầu giường cao hơn khoảng 10 – 15 cm nhằm tạo một độ dốc nhất định, làm giảm tối thiểu sự trào ngược của dịch dạ dày.

chua-tri-benh-trao-nguoc-da-day-bang-cach-ke-cao-dau

+ Ngoài ra để điều trị trào ngược dạ dày thực quản hiệu quả cũng cần phải giảm stress và không mặc quần áo quá chật.

+ Giảm cân nếu thừa cân, béo phì.

+ Ngưng các thuốc kích thích dạ dày. Tránh các thuốc nếu có thể: chẹn kênh canxi, theophylline, kháng cholinergic, chẹn beta… được coi là những nhân tố làm tăng axit dạ dày.

Để chữa trào ngược thực quản – Những thức ăn không nên ăn

+ Thức ăn có nhiều dầu mỡ. Những thức ăn này làm sức co của cơ vòng dưới thực quản giảm, làm cho thức ăn tồn đọng lâu trong dạ dày, do đó làm trào ngược dễ xuất hiện.

+ Trái cây tốt cho sức khỏe, tuy nhiên cũng có một số trái cây làm cho trào ngược dạ dày thực quản nặng thêm: cam, chanh, bưởi, cà chua, cóc, me… các loại trái cây này có thành phần axit nhiều. Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên hạn chế ăn, đặc biệt là trái cây chua.

chua-tri-benh-trao-nguoc-da-day-cam-chanh

+ Chocolate: có chứa chất là methyxanthine chất này làm giảm co thắt cơ vòng dưới thực quản, do đó trào ngược dịch dạ dày vào thực quản.

+ Tiêu, ớt, hành, tỏi, bạc hà… gây kích thích dạ dày làm tăng khả năng trào ngược.

chua-tri-benh-trao-nguoc-da-day-tieu-hanh-toi-ot

Thức ăn hỗ trợ điều trị bệnh trào ngược dạ dày cực hiệu quả

+ Sữa chua

+ Bơ làm từ đậu phộng

+ Các thực phẩm giàu chất xơ: các thực phẩm giàu chất xơ tốt cho sức khỏe, tốt cho vấn đề tiêu hóa và làm giảm trào ngược dạ dày thực quản. Thực phẩm giàu chất xơ: đu đủ, các loại đậu, táo, bơ, bông cải, atiso…

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là một bệnh mãn tính vì vậy việc điều trị phải lâu dài, ngay cả khi đã hết triệu chứng. Thay đổi lối sống phối hợp với dùng thuốc trong thời gian dài là cách thức điều trị có hiệu quả.

Những bệnh nhân có triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản mãn tính, tái phát nhiều lần nên đến khám bác sĩ để được chẩn đoán chính xác và có phương pháp điều trị hiệu quả nhất.

Thuốc chữa hội chứng trào ngược dạ dày

Bị trào ngược dạ dày uống thuốc gì ?

Với mục tiêu là kiểm soát tốt nồng độ acid trong dạ dày, nên hầu hết các thuốc sử dụng trong điều trị trào ngược dạ dày thực quản là các thuốc làm giảm acid dịch vị.

Nhóm antacid

Một số thuốc chữa trào ngược dạ dày như: Nhôm hydroxyde, Magne hydroxyde

Ưu điểm

+ Tăng pH trong dạ dày lên nhanh do vậy cải thiện triệu chứng nhanh

+ Giá thành rẻ

Nhược điểm

+ Thời gian tác dụng ngắn: 1 – 2 giờ

+ Không tiện lợi khi sử dụng ( khó uống, uống nhiều lần)

+ Có nhiều tác dụng phụ: đi ngoài lỏng ( Mg ), táo bón ( Al )

Nhóm ức chế bơm thụ thể histamin H2

Một số thuốc chữa trào ngược dạ dày thông dụng như: Cimetidine, Nizatidine

Ưu điểm:

+ Giảm tiết dịch acid dạ dày nhanh

+ Cải thiện triệu chứng nhanh

+ Giá thành rẻ

Nhược điểm:

+Tác dụng kém đối với viêm thực quản nặng khoảng 50%

+ Tỷ lệ tái phát triệu chứng cao 75 – 92% nếu dừng thuốc đột ngột

Nhóm Prokinetics

Một số thuốc chữa trị trào ngược dạ dày như: Metoclopramide, Zelnorm

Ưu điểm:

+ Hiệu quả tương tự ức chế histamin H2

Nhược điểm:

+ Nhiều tác dụng phụ

+ Chỉ dùng để phối hợp thêm

Nhóm ức chế bơm proton (PPIs)

Một số thuốc điều trị trào ngược dạ dày như: Esomaprazole, Omeprazole, Pantoprazole.

Ưu điểm:

+ Thuốc ức chế bơm proton giảm tiết dịch acid dạ dày tốt nhất hiện nay, hơn hẳn ức chế H2

+Tác dụng thuốc kéo dài > 24h chỉ uống một lần

+ Ít tác dụng phụ, có thể dùng kéo dài

+ Hiệu quả điều trị cao khoảng 85 – 90%

Nhược điểm:

+ Hiệu quả tối đa chậm, thường sau vài ngày

+ Giảm tiết acid dạ dày ban ngày tốt hơn ban đêm

nano-curcumin-gia-bao-nhieu

SCURMA FIZZY – TRẢI NGHIỆM ĐỘT PHÁ NANO CURCUMIN

Sản phẩm SCurma Fizzy – Viên sủi Nano Curcumin đầu tiên tại Việt Nam – là kết quả hợp tác nghiên cứu giữa các nhà khoa học của viện Hàn Lâm Khoa Học Công Nghệ Việt Nam, ĐH Quốc gia Hà Nội và các cơ sở uy tín với công dụng:

  • Chống oxy hóa, phòng ngừa bệnh tật, ung thư.
  • Hỗ trợ giảm các triệu chứng của viêm loét dạ dày, tá tràng.
  • Giúp làm đẹp da từ bên trong, nhanh liền sẹo.
  • Phục hồi sức khỏe, làm đẹp da sau sinh.

Giá Nano Curcumin SCurma Fizzy : 295.000 đ/ hộp (2 tuýp)

Liên hệ Tổng đài tư vấn miễn cước: 1800 6091 (9h00 – 17h00 từ Thứ 2-Thứ 6 hàng tuần) để được dược sĩ tư vấn cụ thể.

Cẩm nang trào ngược dạ dày thực quản giúp bạn phòng chữa bệnh hiệu quả
5 (100%) 6 votes

Trả lời

No name or email address required.

TƯ VẤN CÙNG CHUYÊN GIA

Hotline: 1800 6091