12 Nguyên Nhân Dẫn Đến Đau Thượng Vị Buồn Nôn Và Cách Điều Trị

12 Nguyên Nhân Dẫn Đến Đau Thượng Vị Buồn Nôn Và Cách Điều Trị

Có thể nói, trong cuộc sống, đa số trong chúng ta, ai cũng ít nhất một lần trải qua cảm giác đau thượng vị buồn nôn. Vậy đó là dấu hiệu cảnh báo điều gì, có nguy hiểm hay không và có những cách làm nào nhằm giảm thiểu tình trạng đau thượng vị buồn nôn. Hãy cùng Scurma Fizzy tìm hiểu về vấn đề một cách rõ ràng nhất qua bài viết dưới đây.

1. Đau thượng vị buồn nôn là tình trạng gì? 

Đau thượng vị là tên gọi của cơn đau hoặc cảm giác khó chịu ngay bên dưới xương sườn ở khu vực bụng trên. Thông thường, những người gặp phải loại đau này cảm thấy đau trong hoặc ngay sau khi ăn hoặc nếu họ nằm xuống quá sớm sau khi ăn. Cơn đau thượng vị thường xảy ra cùng với các triệu chứng phổ biến khác của hệ tiêu hóa. Các triệu chứng này có thể bao gồm buồn nôn, ợ chua, đầy hơi và đầy hơi.

Đau thượng vị kèm theo buồn nôn không phải lúc nào cũng đáng lo ngại. Tình trạng này do nhiều nguyên nhân gây ra, đặc biệt là khi đau xảy ra ngay sau bữa ăn. Điều quan trọng là cần phân biệt được sự khác biệt giữa cơn đau là kết quả của một tình trạng sinh lý, không gây hậu quả nghiêm trọng, như ăn quá nhiều, mang thai hoặc không dung nạp lactose và cơn đau xảy ra do một tình trạng tiềm ẩn, như GERD, viêm loét dạ dày, viêm túi mật….

Đau thượng vị kèm theo buồn nôn là một triệu chứng phổ biến của bệnh trào ngược dạ dày thực quản ( GERD ) hoặc chứng ợ nóng. Nó có thể liên quan đến việc các chất trong dạ dày di chuyển lên phía sau cổ họng, gây ra tình trạng viêm và đau rát.

Đau thượng vị cũng có thể xảy ra với các tình trạng gây viêm các cơ quan tiêu hóa, chẳng hạn như viêm dạ dày và viêm tụy. Phụ nữ mang thai có thể bị đau vùng thượng vị do áp lực ổ bụng tăng lên và thay đổi nội tiết tố làm chậm quá trình tiêu hóa. Đau thượng vị cũng có thể phát sinh từ các tình trạng làm suy giảm quá trình tiêu hóa bình thường, chẳng hạn như loét dạ dày tá tràng, thoát vị đĩa đệm hoặc sỏi mật. Trong những trường hợp này, nó có thể xảy ra thường xuyên sau bữa ăn và có thể trở thành mãn tính.

Một số người bị đau vùng thượng vị nhẹ thường xuất hiện sau khi ăn và giảm đi nhanh chóng, trong khi những người khác có thể có cảm giác nóng rát dữ dội ở bụng, ngực và cổ họng khiến ngủ không ngon giấc, thoải mái. Các triệu chứng khác có thể đi kèm với đau thượng vị bao gồm đầy bụng, táo bón, tiêu chảy và nôn mửa, tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản.

Trong một số trường hợp hiếm hoi, đau thượng vị là do các bệnh lý về tim như đau tim và đau thắt ngực ( đau ngực do tim không được cung cấp đủ oxy).

Tìm hiểu chi tiết hơn về các nguyên nhân gây nên đau thượng vị buồn nôn ở phần tiếp theo của bài viết.

dau-thuong-vi-buon-non-2

Đau thượng vị buồn nôn là tình trạng gì?

2. Nguyên nhân dẫn đến đau thượng vị buồn nôn

2.1. Trào ngược acid có thể là nguyên nhân gây nên đau thượng vị buồn nôn

Trào ngược acid xảy ra khi một số acid trong dạ dày hoặc thức ăn trong dạ dày trào ngược lên thực quản. Khi tình trạng xảy ra, bạn có thể cảm thấy cơn đau tức ở vùng ngực và cổ họng. Nếu không điều trị ngay mà để lâu dài, theo thời gian, trào ngược acid liên tục có thể gây ra bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD). GERD cần theo dõi chặt chẽ để tránh xảy ra biến chứng cũng như làm giảm chất lượng cuộc sống.

Các triệu chứng thường gặp của trào ngược axit bao gồm:

  • Ợ nóng
  • Khó tiêu
  • Vị chua bất thường trong miệng 
  • Đau họng hoặc khàn giọng
  • Cảm thấy có một khối u vướng mắc ở vùng cổ họng
  • Ho liên tục

Tình trạng trào ngược axit liên tục có thể làm hỏng đường ống dẫn thức ăn và có thể gây ra bệnh trào ngược dạ dày thực quản, hoặc GERD. Những người bị GERD thường xuyên bị đau thượng vị buồn nôn và các triệu chứng khó tiêu, có thể phải điều trị và thay đổi chế độ ăn uống để kiểm soát tình trạng bệnh.

Một số trường hợp GERD có thể dẫn đến tình trạng Barrett thực quản.

2.2. Ợ chua và khó tiêu

Ợ chua, ợ nóng là kết quả của trào ngược acid. Tình trạng này có thể gây ra đau tức ngực, đau thượng vị buồn nôn. Triệu chứng hay gặp nhất của chứng ợ nóng là cảm giác nóng ran ở vùng ngực sau khi ăn. Cảm giác nóng rát này thường tăng mạnh hơn khi bạn nằm hoặc cúi xuống. Nguyên nhân là do acid di chuyển xa hơn lên vùng thực quản.

Chứng khó tiêu là tên gọi chung của các triệu chứng tiêu hóa xảy ra khi bạn ăn những loại thực phẩm mà bạn có vẻ không vừa ý với mình.

Các triệu chứng thường gặp của chứng khó tiêu bao gồm:

  • Cảm thấy đầy hơi
  • Ợ hơi
  • No ngay cả khi bạn chưa ăn nhiều
  • Buồn nôn
dau-thuong-vi-buon-non-4

Ợ chua và khó tiêu là nguyên nhân dẫn đến đau thượng vị buồn nôn

2.3. Không dung nạp lactose

Không dung nạp lactose là tình trạng xảy ra khi cơ thể gặp khó khăn trong việc tiêu hóa các sản phẩm được làm từ sữa, chẳng hạn như sữa hoặc pho mát. Các chế phẩm được làm từ sữa đều chứa một loại đường có tên gọi là đường lactose. Thông thường, có một số triệu chứng sẽ xảy ra mỗi khi bạn uống sữa hoặc ăn các sản phẩm từ sữa.

Không dung nạp lactose thường trở nên tồi tệ hơn khi bạn không có đủ enzyme lactase trong cơ thể. Enzyme này đóng vai trò quan trọng trong việc phá vỡ đường lactose.

Các triệu chứng thường gặp của chứng không dung nạp lactose bao gồm:

  • Cảm thấy đầy hơi
  • Đau dạ dày – đau thượng vị
  • Buồn nôn
  • Bệnh tiêu chảy

2.4. Uống quá nhiều rượu gây đau thượng vị buồn nôn

Uống rượu ở mức độ vừa phải, hoặc khoảng một ly mỗi ngày, bình thường không gây đau dạ dày. Tuy nhiên, uống quá nhiều rượu trong một lần hoặc trong một thời gian dài có thể khiến niêm mạc dạ dày của bạn bị viêm. Tình trạng viêm nhiễm lâu ngày có thể dẫn đến chảy máu.

Uống quá nhiều cũng có thể gây ra các tình trạng như:

  • Viêm dạ dày hoặc viêm bao tử
  • Viêm tụy , hoặc viêm tụy
  • Bệnh gan

Những bệnh lý này đều có thể gây ra đau thượng vị buồn nôn.

Uống quá nhiều rượu gây đau thượng vị buồn nôn

Uống quá nhiều rượu gây đau thượng vị buồn nôn

2.5. Ăn quá nhiều

Nếu ăn quá nhiều, dạ dày của bạn có thể tăng lên lớn hơn so với kích thước bình thường vốn có của nó. Điều này gây nhiều áp lực cho các cơ quan xung quanh. Áp lực này có thể khiến ruột của bạn bị đau. Nó cũng có thể khiến cho việc hít thở trở nên khó khăn vì phổi của bạn có ít chỗ để giãn nở hơn khi bạn hít vào.

Ăn quá nhiều cũng có thể khiến acid trong dạ dày và các chất trong dạ dày trào ngược lên thực quản. Như đã trình bày ở phần phía trên, việc trào ngược acid có thể gây ra chứng ợ nóng, buồn nôn. Những tình trạng này có thể làm gia tăng cảm giác đau vùng thượng vị sau khi ăn.

Nếu bạn bị rối loạn ăn uống liên quan đến ăn uống vô độ, tình trạng đau thượng vị có thể kèm theo buồn nôn hoặc nôn mửa nhiều lần.

2.6. Thoát vị khe hoành ( hiatal hernia) – Yếu tố dẫn đến đau thượng vị buồn nôn

Hiatal hernia xảy ra khi một phần của dạ dày của bạn được đẩy lên phía cơ hoành, trồi vào trung thất thông qua các lỗ thực quản.

Các triệu chứng phổ biến của thoát vị khe hoành – thoát vị gián đoạn có thể bao gồm:

  • Khó tiêu ( bao gồm đau thượng vị và buồn nôn)
  • Cảm giác nóng trong ngực 
  • Bị kích thích hoặc đau họng
  • Ợ hơi lớn

2.7. Viêm thực quản

Viêm thực quản là tình trạng bệnh xảy ra khi vùng niêm mạc thực quản bị viêm. Các nguyên nhân phổ biến gây viêm có thể kể đến axit trào ngược từ dạ dày, dị ứng, nhiễm trùng hoặc kích ứng mãn tính do thuốc. Nếu không điều trị dứt điểm, viêm thực quản theo thời gian có thể dẫn đến sẹo trên niêm mạc thực quản của bạn.

Các triệu chứng hay gặp nhất của viêm thực quản bao gồm:

  • Đau thượng vị buồn nôn
  • Nóng rát ở ngực hoặc cổ họng vị chua bất thường trong miệng của bạn
  • Ho khan
  • Khó nuốt hoặc đau khi nuốt
Viêm thực quản

Viêm thực quản gây đau thượng vị buồn nôn

2.8. Viêm dạ dày – Bệnh thường gặp nhất khi bị đau thượng vị buồn nôn

Viêm dạ dày xảy ra khi lớp niêm mạc dạ dày của bạn bị viêm do nhiễm vi khuẩn, rối loạn hệ thống miễn dịch hoặc tổn thương liên tục trong dạ dày. Viêm dạ dày có thể chỉ là cấp tính tức viêm dạ dày cấp tính và chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn. Hoặc có thể là viêm dạ dày mãn tính, kéo dài nhiều năm hoặc hơn nếu không được điều trị, có thể gây ra những biến chứng khó lường.

Một số triệu chứng của viêm dạ dày thường gặp và dễ nhận biết nhất:

  • Đau và khó chịu ở phần trên cơ thể hoặc phần ngực ( vùng thượng vị)
  • Buồn nôn

Tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn có thể thêm các triệu chứng như:

  • Nôn mửa, nôn ra máu hoặc thứ gì đó trông giống như bã cà phê
  • Đi ngoài phân đen

2.9. Bệnh loét dạ dày tá tràng 

Bệnh loét dạ dày tá tràng xảy ra khi niêm mạc dạ dày hoặc niêm mạc ruột non bị tổn thương do nhiễm vi khuẩn (HP) hoặc do dùng quá nhiều một số loại thuốc gây hại cho dạ dày, có thể kể đến như thuốc chống viêm không steroid (NSAID) để giảm đau.

Bệnh loét dạ dày tá tràng có thể xuất hiện các triệu chứng phổ biến như:

  • Đau và khó chịu vùng thượng vị
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Dễ dàng có cảm giác no 
  • Đau dạ dày mà thức ăn có thể làm giảm cơn đau hoặc tăng mạnh hơn các cơn đau dạ dày
  • Dấu hiệu chảy máu dạ dày
  • Mệt mỏi, xanh xao hoặc khó thở

2.10. Barrett thực quản

Barrett thực quản xảy ra khi mô lót thực quản bắt đầu trở nên giống mô lót trong ruột của bạn. Đây được gọi với tên khác là chuyển sản ruột. Tình trạng này cần được theo dõi chặt chẽ bởi nếu không được kiểm soát, Barrett thực quản có thể dẫn đến ung thư thực quản. GERD, hút thuốc, uống rượu và béo phì cũng là những yếu tố góp phần dẫn đến gia tăng khả năng mắc căn bệnh ung thư này.

Tình trạng Barrett thực quản này không có bất kỳ triệu chứng điển hình nào. Thường sẽ là biến chứng của GERD vậy nên có các triệu chứng như:

  • Đau họng hoặc khàn giọng
  • Vị chua bất thường trong miệng
  • Tình trạng nóng trong bụng đặc biệt nóng ran vùng thượng vị
  • Ợ nóng
  • Khó nuốt

2.11. Viêm túi mật hoặc sỏi mật

Đau vùng thượng vị có thể xảy ra khi túi mật của bạn bị viêm do việc mở túi mật bị chặn lại bởi sỏi mật. Căn bệnh viêm túi mật gây đau đớn và có thể phải nhập viện để điều trị bằng phẫu thuật.

Các triệu chứng hay gặp nhất của viêm túi mật có thể kể đến như:

  • Không có cảm giác thèm ăn
  • Đau dữ dội vùng xung quanh túi mật ( phần phía trên bên phải của dạ dày)
  • Buồn nôn và ói mửa
  • Đầy hơi và đầy hơi
  • Sốt cao
  • Phân màu đất sét
  • Vàng da

2.12. Đau thượng vị buồn nôn khi mang thai

Đau nhẹ vùng thượng vị thường xảy ra khi đang mang thai do thai ngày càng lớn chèn ép lên vùng bụng. Đau thượng vị cũng phổ biến trong lúc mang bầu do những thay đổi trong nội tiết tố và hệ tiêu hóa. Mẹ bầu có thể bị ợ chua và buồn nôn hoặc nôn thường xuyên khi đang mang thai.

Tuy nhiên, đau thượng vị xảy ra thường xuyên trong thai kỳ đôi khi là triệu chứng của một tình trạng nghiêm trọng được gọi là tiền sản giật. Khi đó, vì tình huống xấu nhất có thể đe dọa đến tính mạng của người mẹ nên cần theo dõi sát sao, chặt chẽ. Vậy nên khi mang thai mà đau thượng vị, cần được quan sát chặt chẽ, kiểm tra huyết áp, xét nghiệm máu và xét nghiệm nước tiểu để loại trừ khả năng bị tiền sản giật.

Phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai có thể bị đau thượng vị

3. Biến chứng có thể xảy ra của bệnh đau thượng vị buồn nôn

Thông thường, chỉ mình triệu chứng đau thượng vị và cảm giác không dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nó có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn bằng cách gây ra cảm giác khó chịu và khó chịu khi bạn ăn. Điều này có thể thay đổi cách ăn uống của bạn và dẫn đến giảm cân không chủ ý.

Hơn nữa, đau thượng vị có thể giống với các triệu chứng nghiêm trọng của tim. Cách tốt nhất giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc các biến chứng nghiêm trọng là tuân theo kế hoạch điều trị mà bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng lập ra riêng cho bạn.

Các biến chứng dễ gặp của đau thượng vị bao gồm:

  • Tăng sinh mất kiểm soát các tế bào ( ung thư) thực quản, dạ dày hoặc các cơ quan khác
  • Sẹo và hẹp thực quản
  • Nhồi máu cơ tim (đau tim), nếu cơn đau là do đau thắt ngực
  • Thiếu dinh dưỡng do giảm cảm giác thèm ăn và ngon miệng
  • Chất lượng cuộc sống kém
  • Sự phát triển của bệnh ung thư
  • Sự phát triển của nhiễm trùng

4. Cách điều trị tình trạng đau thượng vị buồn nôn

Điều trị đau thượng vị, buồn nôn tùy thuộc vào nguyên nhân gây nên tình trạng đó. 

Nếu cơn đau là kết quả của chế độ ăn kiêng hoặc ăn quá nhiều, bạn nên thay đổi chế độ ăn uống và cải thiện lối sống của mình. Chế độ được đề xuất là tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày, bên cạnh đó ăn những thực phẩm lành mạnh hơn. Thêm vào chế độ ăn các loại thực phẩm như gừng và bổ sung vitamin B có thể giúp giảm các triệu chứng như buồn nôn và nôn mửa.

Nếu cơn đau là do dùng một số loại thuốc gây hại cho dạ dày, chẳng hạn như NSAID, bạn nên ngừng dùng những loại thuốc này cũng như tìm cách khác để kiểm soát cơn đau. Bác sĩ có thể sẽ kê thêm thuốc ức chế bơm proton PPI hoặc thuốc kháng acid để giảm đau.

Nếu một tình trạng bệnh tiềm ẩn như GERD, Barrett thực quản hoặc bệnh loét dạ dày tá tràng đang gây ra cơn đau vùng thượng vị, bạn có thể sẽ cần dùng thêm thuốc kháng sinh. Có thể sẽ cần điều trị lâu dài để kiểm soát tình trạng bệnh. Việc điều trị đau thượng vị buồn nôn có thể kéo dài trong nhiều tháng, vài năm hoặc thậm chí suốt cuộc đời, tùy thuộc vào nguyên nhân.

Đến bệnh viện để được chẩn đoán kịp thời nếu cơn đau thượng vị dữ dội, liên tục và làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hàng ngày của bạn. Các triệu chứng như sau cần đến phòng cấp cứu ngay lập tức:

  • Khó thở đến mức gần như không thở được hoặc nuốt khó khăn
  • Đi ngoài ra máu hoặc phân đen, hắc ín
  • Sốt cao
  • Tức ngực
  • Ngất xỉu

Bạn cũng nên đến gặp bác sĩ nếu các triệu chứng của bạn kéo dài hơn vài ngày mà có dấu hiệu không thuyên giảm bằng các phương pháp điều trị không kê đơn hoặc tại nhà. Nhiều nguyên nhân gây đau thượng vị buồn nôn có thể dễ dàng điều trị khỏi, kể cả trong trường hợp mắc bệnh mãn tính.

Bổ sung thêm gừng và vitamin B

Bổ sung thêm gừng và vitamin B

Trên đây là tất cả những thông tin liên quan đến tình trạng đau thượng vị buồn nôn. Scurma Fizzy biết rằng rất nhiều người gặp phải tình trạng này và không rõ nguyên nhân cũng như cách điều trị. Chính vì vậy, mong rằng những thông tin mà chúng tôi đưa đến ở phần trên giúp bạn hiểu rõ hơn tình trạng bệnh mà bản thân đang gặp phải. Nếu còn bất kì điều gì thắc mắc về nội dung của bài viết, xin liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE 1800 6091. Scurma Fizzy rất mong nhận được phản hồi từ bạn đọc.

Nguồn:

https://www.healthgrades.com/right-care/digestive-health/epigastric-pain

https://www.healthline.com/health/epigastric-pain

Share this post


Contact Me on Zalo
1800 6091