Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh và hướng dẫn điều trị

Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh và hướng dẫn điều trị

Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh được cân nhắc trong điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản kéo dài và không đáp ứng với các biện pháp thay đổi thông thường. Trào ngược dạ dày thực quản sinh lý ở trẻ sơ sinh không ảnh hưởng đến sự phát triển, không gây triệu chứng và thường tự khỏi khi trẻ đến mười hai tháng tuổi. Bài viết chia sẻ nguyên nhân, các biểu hiện lâm sàng, các phương pháp chẩn đoán cũng như thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh trong phác đồ điều trị hiện nay.

1. Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh – Tìm hiểu về bệnh lý

Hướng dẫn thực hành lâm sàng sử dụng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh bởi Hiệp hội Tiêu hóa Nhi khoa, Gan mật và Dinh dưỡng Bắc Mỹ (NASPHGAN) cùng với đối tác Châu Âu ESPGHAN (Hiệp hội Tiêu hóa Nhi khoa, Gan mật và Dinh dưỡng Châu Âu) đã xuất bản các hướng dẫn thực hành lâm sàng được công bố vào năm 2009. Trước khi tìm hiểu tác dụng và ứng dụng điều trị của liệu pháp dược lý bài viết sẽ chia sẻ về bệnh lý trào ngược, các nguyên nhân gây bệnh và các dấu hiệu lâm sàng của bệnh.

thuoc-chong-trao-nguoc-da-day-cho-tre-so-sinh-1

Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh – Bệnh lý trào ngược dạ dày

1.1. Bệnh lý trào ngược dạ dày

Định nghĩa của trào ngược dạ dày thực quản là trào ngược ngược không chủ ý của các chất trong dạ dày vào thực quản có hoặc không có hiện tượng nôn, trớ. Ở trẻ sơ sinh, tỷ lệ mắc trào ngược dạ dày thực quản liên đến 75%. Sự dai dẳng và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng phân biệt trào ngược dạ dày thực quản sinh lí với bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Nhiều nghiên cứu ghi lại tỉ lệ mắc trào ngược ở trẻ sơ sinh, với tỷ lệ mắc cao nhất khi trẻ từ 4-5 tháng tuổi. 80-90% trẻ lên 1 tuổi sẽ tự hết các triệu chứng trào ngược dạ dày sinh lí mà có thể không cần đến thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh. Mặt khác các nghiên cứu chỉ ra có những nhóm nguy cơ cao có thể mắc bệnh lý trào ngược dạ dày, bao gồm những trẻ sinh non, teo thực quản, thoát vị hoành bẩm sinh, suy giảm chức năng thần kinh, béo phì và các rối loạn di truyền cụ thể.

1.2. Nguyên nhân trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh

Hiểu được nguyên nhân bệnh sinh của trào ngược giúp đưa ra lựa chọn điều trị thích hợp cũng như thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ phù hợp. Bình thường, cơ vòng thực quản dưới duy trì một áp lực lúc nghỉ khoảng 12-25 mm Hg. Cơ thắt thực quản dưới bình thường sẽ giãn ra trong thời gian ngắn khi có sóng nhu động, được gọi là giãn cơ thắt thực quản dưới thoáng qua, và đây là nguyên nhân của trào ngược dạ dày thực quản sinh lí ở trẻ sơ sinh. Sự giãn cơ thắt thực quản dưới thoáng qua không phụ thuộc vào việc nuốt và ở trẻ sơ sinh thời gian giãn cơ thắt thực quản dưới thường dài hơn do cấu tạo cơ thực quản của trẻ chưa được hoàn thiện về mặt cấu tạo giải phẫu và chức năng hoạt động.

2. Biểu hiện lâm sàng trào ngược – Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh

Các biểu hiện lâm sàng thay đổi theo độ tuổi và các triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản quen thuộc với các bác sĩ phẫu thuật nhi khoa. Biểu hiện lâm sàng của trào ngược ở trẻ bao gồm: nôn mửa nhiều, đau vùng thượng vị và khó tiêu, thiếu máu, không phát triển được và nghiêm trọng có thể là biểu hiện của bệnh trào ngược ở trẻ lớn hơn. Ngoài ra có thể thấy các vấn đề về đường thở như kích ứng thanh quản, ho mãn tính hoặc viêm phổi tái phát. Với sự xuất hiện của các triệu chứng kéo dài và phát triển nặng hơn, bác sĩ sẽ đưa ra các xét nghiệm chẩn đoán và liệu pháp điều trị bằng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh.

thuoc-chong-trao-nguoc-da-day-cho-tre-so-sinh-3

Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ – Biểu hiện lâm sàng

 

3. Những lựa chọn điều trị không dùng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh nào an toàn và hiệu quả

3.1. Làm đặc thức ăn cho trẻ

Cho ăn đậm đặc từ lâu đã là một phương pháp điều trị được khuyến nghị cho tình trạng trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp này còn hạn chế. Một đánh giá về 14 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng cho thấy chất làm đặc làm giảm đáng kể tỷ lệ trẻ sơ sinh bị nôn trớ và giảm nhẹ tần suất nôn trớ hàng ngày, hơn nữa là tăng cân cho trẻ. Các sửa đổi chế độ ăn bao gồm sữa công thức hoặc chất làm đặc thức ăn, giảm khối lượng cho ăn hoặc cho ăn thường xuyên hơn. Một nghiên cứu đã được thực hiện ngẫu nhiên có đối chứng về thức ăn đậm đặc so với việc sử dụng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh magie alginate với simethicone, cho thấy hiệu quả tốt tương đương như nhau. Thay đổi độ đậm đặc của thức ăn cho trẻ thấy rõ được những thay đổi biểu hiện lâm sàng trào ngược, bao gồm: 

  1. Giảm nôn mửa và nôn trớ có thể nhìn thấy mỗi ngày.
  2. Tăng số ngày không bị nôn trớ. 
  3. Giảm các triệu chứng như quấy khóc và cáu kỉnh. 

Nhưng kết quả của các nghiên cứu nhấn mạnh rằng chỉ thay đổi chế độ ăn không cải thiện các thông số trào ngược axit được đo bằng đo pH bao gồm trào ngược dạ dày thực quản, số lần trào ngược dạ dày thực quản axit mỗi giờ, hoặc số đợt trào ngược kéo dài> 5 phút.  

Những lựa chọn điều trị không dùng thuốc

Những lựa chọn điều trị không dùng thuốc

 

Kết luận, việc sử dụng chất làm đặc có thể cải thiện một chút tình trạng nôn trớ cũng như các triệu chứng khác của trào ngược ở trẻ sơ sinh. Mặc dù thiếu bằng chứng hỗ trợ việc thay đổi chế độ ăn, nhưng những thay đổi này rất an toàn và không tốn chi phí, vì vậy việc thay đổi chế độ ăn cần được xem xét trước khi sử dụng những can thiệp tốn kém hoặc rủi ro hơn.

3.2. Liệu pháp thay đổi tư thế cho trẻ

Liệu pháp thay đổi tư thế là một phương pháp điều trị khác cho trào ngược dạ dày ở trẻ bao gồm giữ trẻ ở thế thẳng đứng sau khi cho bú 20-30 phút, cho trẻ ngủ với tư thế nằm nghiêng bên trái. Một nghiên cứu về tác dụng của liệu pháp thay đổi tư thế cho trẻ đã được xác định đáp ứng các tiêu chí làm giảm các triệu chứng trào ngược. Các nhà khoa học đã tiến hành một nghiên cứu trên những trẻ sơ sinh có mối tương quan về triệu chứng trào ngược với xét nghiệm đo pH dạ dày thực quản, những trẻ này được áp dụng liệu pháp thay đổi tư thế: nằm nghiêng sang trái hoặc nằm cao đầu và sử dụng can thiện bằng các biện pháp dược lý PPI hoặc thuốc Mylanta. Kết quả của nghiên cứu được đo 14 ngày sau khi bắt đầu điều trị, và sự thay đổi trào ngược được đo bằng xét nghiệm pH, cùng với đó sự cải thiện triệu chứng lâm sàng cũng được đánh giá. Các xét nghiệm chẩn đoán cũng như các đánh giá lâm sàng cho thấy tổng số đợt trào ngược, nôn mửa đều giảm. Chính vì vậy, liệu pháp thay đổi tư thế cho trẻ thường được bác sĩ tư vấn áp dụng để làm tăng hiệu quả điều trị bằng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh.

 

4. Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh

4.1. Mục tiêu điều trị

Mục tiêu của điều trị sử dụng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh là làm giảm các triệu chứng, làm lành niêm mạc, điều trị các biến chứng, ngăn ngừa các biến chứng và duy trì sự thuyên giảm bệnh lý. Các phương thức điều trị được xem xét bao gồm thay đổi lối sống, liệu pháp dược lý (thuốc đối kháng thụ thể histamin-2 [H2], thuốc ức chế bơm proton). Đối với các triệu chứng nhẹ của trào ngược không có biến chứng thường được kiểm soát tốt bằng cách thay đổi lối sống như cho trẻ ăn thức ăn đặc, giữ trẻ ở tư thế thẳng đứng trong 20–30 phút sau khi bú. Việc thay đổi thức ăn đặc có hiệu quả vừa phải trong việc giảm tần suất nôn trớ ở trẻ bị trào ngược dạ dày đồng thời nên tránh cho trẻ bú quá nhiều vì điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng trào ngược. Giữ trẻ ở thế đứng sau khi bú sẽ giúp làm giảm các đợt nôn trớ. Nếu các bé đáp ứng tốt với việc thay đổi lối sống, không xuất hiện những đợt trào ngược và các triệu chứng đi kèm khác thì không cần sử dụng thuốc. Mặt khác việc thay đổi cách chăm sóc trẻ không làm bệnh lý thuyên giảm thì việc điều trị thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh sẽ được đưa ra.

Những lựa chọn điều trị

Những lựa chọn điều trị trào ngược cho trẻ

4.2. Điều trị bằng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh

Trung hòa axit bằng cách sử dụng thuốc kháng axit sẽ làm giảm tạm thời tình trạng quấy khóc ở trẻ sơ sinh do khả năng trung hòa nhanh.Thuốc kháng axit có thể gây táo bón khi sử dụng hợp chất kháng axit của nhôm hoặc gây phân lỏng khi sử dụng thuốc kháng axit có chứa magie. Không nên cho trẻ uống lâu dài hoặc trộn trong sữa công thức cho trẻ sơ sinh vì các trường hợp hiếm gặp về nhuyễn xương và nhiễm độc nhôm.

Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ trong một đánh giá của thư viện Cochrane năm 2014 cho thấy việc ủng hộ việc sử dụng PPI (thuốc ức chế bơm proton), đặc biệt ở trẻ sơ sinh. PPI và chất đối kháng histamin H2 cho thấy sự cải thiện vừa phải về điểm số triệu chứng, chỉ số pH và biểu hiện nội soi mô học ở trẻ em bị trào ngược dạ dày. Nhưng PPI cho thấy hiệu quả chữa bệnh vượt trội hơn thuốc kháng histamin H2 phần lớn là do khả năng duy trì pH trong dạ dày bằng hoặc trên 4 trong thời gian dài hơn và ức chế tiết axit sau bữa ăn. Hiệu ứng giảm độ pH của PPI làm giảm triệu chứng và chữa lành viêm thực quản, dẫn đến phản xạ nôn ít hơn. PPI ức chế mạnh bài tiết axit cũng dẫn đến giảm thể tích dạ dày trong 24 giờ, do đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm rỗng dạ dày và giảm thể tích trào ngược. Ngoài ra, tác dụng của thuốc PPI không giảm dần theo thời gian, ngược lại với phản ứng hồi lưu có thể xảy ra khi sử dụng thuốc kháng histamin H2.

Lansoprazole

Điều trị trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh

Sự ra đời của PPI đã tạo ra một cuộc cách mạng trong cách tiếp cận các rối loạn liên quan đến axit ở người lớn và trẻ em. Giống như ở người lớn, ở trẻ em, những loại thuốc này có hiệu quả cao và an toàn để điều trị các triệu chứng và dấu hiệu liên quan đến bệnh trào ngược, bao gồm cả các mức độ nghiêm trọng nhất của viêm thực quản trào ngược. Một số nghiên cứu điều trị bằng đã phát hiện ra tỷ lệ chữa lành bệnh viêm thực quản ăn mòn ở trẻ em thậm chí còn cao hơn so với các nghiên cứu ở người lớn. Kinh nghiệm chỉ ra rằng lỗi phổ biến nhất khi kê đơn thuốc PPI ở trẻ em là dùng quá liều. Chế độ kiểm soát tối ưu cho PPI là một lần mỗi ngày, ngay trước bữa ăn đầu tiên trong ngày, vì đó là khi bơm proton hoạt động mạnh nhất và do đó việc dùng vào buổi sáng giúp ngăn chặn một cách hiệu quả tình trạng rối loạn tiết axit dạ dày. Một liều duy nhất hàng ngày 20 mg omeprazole hoặc 30 mg lansoprazole giúp ức chế axit rõ rệt, đủ để điều trị các triệu chứng và chữa lành viêm thực quản ở 80% đến 90% bệnh nhân trưởng thành mắc hội chứng trào ngược điển hình, có xuất hiện viêm thực quản. Hiện tại, chỉ có 2 thuốc PPI được chấp thuận sử dụng cho trẻ em là omeprazole và lansoprazole. Liều khởi đầu thông thường sẽ là 20mg omeprazole hoặc 30mg lansoprazole. Đối với trẻ sơ sinh dùng omeprazole khoảng 2,5 mg trên một ngày với trẻ từ 3 đến 5kg, với trẻ từ 5 đến 10kg, liều dùng omeprazole tăng lên 5mg trên một ngày, trẻ sơ sinh ≥10 kg, được dùng 10 mg trên một ngày. 

Omeprazole

Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh

 

Liều khởi đầu khoảng 1,4 mg / kg mỗi ngày omeprazole đã chữa lành gần 75% trẻ em bị viêm thực quản nặng và giải quyết hoặc cải thiện đáng kể các triệu chứng liên quan đến bệnh lý trào ngược và hơn nữa việc giảm triệu chứng với liệu pháp PPI xuất hiện chỉ trong vòng 2 tuần đầu điều trị. Thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh Lansoprazole cũng đã được định lượng theo trọng lượng trong các nghiên cứu nhi khoa. Đối với trẻ em nặng từ 30kg trở xuống được điều trị với 15 mg x 1 lần trên một ngày và những trẻ nặng hơn 30kg với 30 mg x 1 lần trên một ngày. Các nghiên cứu dược động học với lansoprazole ở trẻ em cho thấy dược động học tương tự như ở người lớn. Trong khi tính an toàn của omeprazole đã được chứng minh ở người lớn khi sử dụng liên tục đến 11 năm, thì vẫn chưa có dữ liệu an toàn cho khoảng thời gian sử dụng trong khoảng thời gian đó ở trẻ em. Các nghiên cứu về thời gian sử dụng omeprazole ở trẻ em cho thấy hiệu quả và độ an toàn lên đến 6 tháng để chữa bệnh và duy trì sự thuyên giảm và lên đến 3 tháng đối với lansoprazole. Dữ liệu về hiệu quả và an toàn PPI dài hạn nhất ở trẻ em là đối với omeprazole lên đến 2 năm liên tục sử dụng để duy trì thuyên giảm bệnh lý trào ngược dạ dày. Esomeprazole được dùng cho trẻ sơ sinh có cân nặng từ 3 đến 5kg với liều 2,5 mg trên một ngày, đối với trẻ có cân nặng từ 5 đến 10kg, liều dùng thích hợp là 5mg trên một ngày, với trẻ hơn 10kg, dùng 10mg esomeprazole trên một ngày.

 

5. Kết luận

Đối với tình trạng trào ngược dạ dày nặng, các lựa chọn điều trị đem lại hiệu quả cao bằng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh hiện nay là PPI. Để xác định liệu pháp điều trị tốt nhất ở mỗi trẻ sơ sinh nhất định, các yếu tố quan trọng cần được cân nhắc đối với mỗi liệu pháp bao gồm hiệu quả, độ an toàn, tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ tử vong, sự tuân thủ và chi phí. 

Hai thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh PPI, omeprazole và lansoprazole, được Cục Quản lý Dược Liên bang cho phép sử dụng cho trẻ em, đối với trẻ em dưới 1 tuổi mắc các triệu chứng trào ngược dạ dày nặng có thể sử dụng nhưng phải đảm bảo kiểm soát liều lượng nghiêm ngặt. Khi được sử dụng với liều lượng thích hợp, PPIs có hiệu quả cao và an toàn để điều trị các triệu chứng trào ngược dạ dày và chữa lành viêm thực quản khi sử dụng trong thời gian lên đến 3 đến 6 tháng (omeprazole và lansoprazole). Omeprazole đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả trong 10 năm sử dụng liên tục ở người lớn, nhưng cho đến nay, không có dữ liệu nhi khoa nào được công bố sau 2 năm sử dụng liên tục. Hiệu quả và độ an toàn đã được chứng minh của PPI đã thay đổi đáng kể liệu pháp điều trị cho trẻ em. Tuy nhiên, việc sử dụng chúng đòi hỏi sự tuân thủ và thuốc thường có giá thành cao.

 

Bài viết là những chia sẻ về việc sử dụng thuốc chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh. Để giảm thiểu tối đa tác dụng phụ của thuốc Tây cho bé các chuyên gia tiêu hóa khuyên các bậc phụ huynh nên phối hợp bổ sung sản phẩm Scurma Fizzy cho bé. Scurma Fizzy là kết quả nghiên cứu trong 3 năm của các nhà khoa học Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ và ĐH Quốc gia Hà Nội khi ứng dụng công nghệ hướng đích từ hợp chất Curcumin của củ nghệ vàng nhằm tăng hiệu quả tác dụng tập trung gấp 70 lần Nano Curcumin thông thường. Đồng thời, tăng hiệu quả lành loét và chống oxy hóa của cơ thể hơn so với các dạng bào chế khác.

Tìm hiểu thêm sản phẩm Scurma Fizzy ngay tại đây để giúp bảo vệ dạ dày toàn diện hơn. Nếu các bạn quan tâm hãy liên hệ HOTLINE 18006091 để được tư vấn cụ thể về sản phẩm.

Share this post


Contact Me on Zalo
1800 6091